گونه شناسی بازی وارسازی در مشارکت عمومی و جمع سپاری خط مشی

چکیده مقاله

اهداف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و طبقه بندی گونه های مختلف بازی وارسازی در بستر مشارکت عمومی و جمع سپاری خط مشی انجام شده است در دهه های اخیر، بهره گیری از سازوکارهای بازی محور در حوزه های خط مشی گذاری عمومی، به ویژه برای ارتقای مشارکت شهروندان در فرایندهای تصمیم سازی، به یکی از روندهای نوآورانه تبدیل شده است با این حال، نبود چارچوب نظری و تجربی منسجم برای تبیین تنوع الگوهای بازی وارسازی در این زمینه، موجب شکل گیری درک ناقص یا ناپایدار از اثرگذاری این رویکرد شده است پژوهش حاضر درصدد پاسخ به این نیاز است که چه گونه های متمایزی از بازی وارسازی در حوزه مشارکت عمومی و جمع سپاری خط مشی قابل شناسایی اند و این گونه ها از حیث انگیزش، ابزار، سطح مشارکت و هدف خط مشی چه تفاوت هایی دارند هدف اصلی، تولید یک مدل گونه شناسی معتبر و کاربردی است که بتواند هم از منظر مفهومی به تحلیل بهتر پدیده بازی وارسازی کمک کند و هم در سطح عملیاتی، راهنمایی موثر برای طراحی سکوها، خط مشی ها و مداخلات دیجیتال مشارکتی فراهم آورد این مطالعه با تمرکز بر تلفیق یافته های نظری و تجربی، می کوشد تا تصویری ساختاریافته و چندبعدی از کاربرد بازی وارسازی در خط مشی گذاری مشارکتی ارائه دهد روش شناسی: برای پاسخ به پرسش پژوهش، از رویکرد کیفی و استراتژی گونه شناسی بهره گرفته شده است این رویکرد برای بررسی پدیده های پیچیده، چندبعدی و فاقد دسته بندی های از پیش تعیین شده مناسب است و به پژوهشگر اجازه می دهد تا ازطریق تحلیل تطبیقی، مفاهیم را استخراج و در قالب گونه های متمایز بازنمایی کند پژوهش در چارچوب پارادایم تفسیری انجام شده و گردآوری داده ها ازطریق مطالعه اسنادی، تحلیل محتوای سیستماتیک و بررسی موردی سکوها و پروژه های واقعی بازی وارسازی در سراسر جهان صورت گرفته است داده های پژوهش شامل مقالات علمی، گزارش های خط مشی و نمونه های تجربی از پروژه هایی هم چون مادرید تصمیم بگیر، آزمایشگاه شهروندی، وی تایوان و گیم آپ است تحلیل داده ها ازطریق تحلیل محتوای جهت دار و بر پایه یک چارچوب مفهومی اولیه انجام شده که از ادبیات تخصصی بازی وارسازی و مشارکت عمومی استخراج شده است فرآیند تحلیل شامل استخراج مفاهیم، کدگذاری محوری، دسته بندی مفاهیم، تطبیق با شواهد تجربی و استخراج گونه های نهایی بوده است یافته ها: براساس تحلیل های انجام شده، چهار گونه اصلی از کاربرد بازی وارسازی در بستر مشارکت عمومی و جمع سپاری خط مشی شناسایی شد: گونه اول رقابتی بیرونی محور : این الگو با بهره گیری از عناصر انگیزشی بیرونی مانند امتیاز، نشان گذاری و جدول های رتبه بندی، بر جذب مشارکت اولیه و وسیع شهروندان تمرکز دارد سطح مشارکت در این الگو سطحی و اطلاع رسانی محور است گونه دوم تعاملی داده محور : در این گونه، انگیزش ها ترکیبی از محرک های درونی و بیرونی اند و ابزارهای تعاملی مانند ماموریت ها و سیستم بازخورد به کار گرفته می شود هدف اصلی، گردآوری داده های ارزشمند از مردم و تجربه زیسته آنان است گونه سوم روایتی اجماع محور : این گونه مبتنی بر ساختار روایی و انگیزش درونی طراحی شده و مشارکت شهروندان را به صورت داستان محور و مرحله ای شکل می دهد سطح مشارکت در این مدل، تصمیم گیری مشترک و شکل گیری اجماع است گونه چهارم همکاری اجتماعی آموزش محور : در این مدل، انگیزش های اجتماعی و درونی تلفیق شده اند و مشارکت کاربران در قالب گروهی و هم افزایی جمعی صورت می گیرد هدف سیاستی آن، ارتقای آگاهی مدنی، آموزش دموکراتیک و تقویت هویت جمعی شهروندی است جدول نهایی گونه شناسی، ابعاد انگیزشی، ابزارهای اجرایی، سطح مشارکت و هدف خط مشی را برای هر گونه به طور منسجم مشخص می سازد و قابلیت استفاده تحلیلی و اجرایی بالایی دارد نتایج: نتایج پژوهش نشان می دهد که بازی وارسازی در بستر خط مشی گذاری مشارکتی، یک پدیده تک ساحتی نیست؛ بلکه دارای گونه های چندگانه با ساختار، هدف و ابزارهای متفاوت است این تنوع نشان می دهد که استفاده موفق از بازی وارسازی مستلزم درک دقیق از هدف خط مشی، زمینه فرهنگی و ساختار مشارکت است گونه شناسی ارائه شده، می تواند به عنوان یک ابزار تشخیصی برای خط مشی گذاران و طراحان سکوهای دیجیتال عمل کند و مسیر طراحی را از حالت آزمون و خطا به مسیر مبتنی بر تحلیل و تطبیق هدایت کند هم چنین، پژوهش نشان داد که هر گونه در شرایط خاصی اثربخش است: گونه اول برای شروع مشارکت مفید بوده؛ اما در حفظ آن ناکام است گونه دوم در جمع آوری داده کارآمد است گونه سوم در ایجاد اجماع و همگرایی موثر است و گونه چهارم، نقش کلیدی در توسعه یادگیری مدنی و حس تعلق اجتماعی دارد درنهایت، چارچوب گونه شناسی این پژوهش، نه تنها مبنای تحلیلی برای مطالعات آینده فراهم می کند؛ بلکه می تواند به صورت مستقیم در طراحی سامانه های مشارکتی داخلی، بومی سازی شود و در ارتقای اثربخشی خط مشی گذاری مشارکتی در ایران و سایر کشورهای درحال توسعه، نقش موثری ایفا کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدمهدی ذوالفقارزاده*

پژوهشگر

علی اسدی

پژوهشگر

رزومه علمی کاربران

درباره سیویلیکاتبلیغات در سیویلیکاآمار علمی ایرانتقویم علمی ایرانداده کاوی مقالاتطرح های پژوهشی

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید: ذوالفقارزاده*، محمدمهدی و اسدی، علی،1404،گونه شناسی بازی وارسازی در مشارکت عمومی و جمع سپاری خط مشی،یازدهمین کنفرانس ملی پژوهش های سازمان و مدیریت،تهران،https://civilica.com/doc/2594504

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس ملی پژوهش های سازمان و مدیریت30 بهمن 1404 · تهران