چکیده مقاله
مناطق آزاد تجاری صنعتی به عنوان ابزاری برای جذب سرمایه گذاری خارجی و توسعه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه شناخته می شوند منطقه آزاد چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران و دارای جایگاه ژئوپلیتیک، ممتاز پس از سه دهه فعالیت همچنان با شکاف توسعه ای عمیق نسبت به شهر مجاور خود شهر چابهار مواجه است این پژوهش با هدف مقایسه شاخص های کلیدی توسعه شهری در ابعاد کالبدی، زیرساختی، اقتصادی، اشتغالی، اجتماعی و زیست محیطی بین منطقه آزاد چابهار و شهر چابهار انجام شد تا میزان دوگانگی فضایی و علل آن شناسایی و راهکارهای کاهش شکاف ارائه گردد اهداف اصلی شامل مقایسه دقیق شاخص های چهارگانه توسعه و شناسایی علل شکاف توسعه ای بود؛ اهداف فرعی نیز مقایسه جداگانه هر بعد و ارائه سیاست های هم افزایی پایدار را در بر می گرفت ضرورت تحقیق در پر کردن خلا مطالعات تطبیقی جامع با داده های میدانی به روز و ارائه مبنای علمی برای سیاست گذاری یکپارچه توسعه چابهار نهفته است؛ به ویژه در شرایطی که برنامه های گسترش منطقه آزاد بدون توجه به این شکاف می تواند نابرابری فضایی را تشدید کند روش تحقیق، کاربردی توصیفی تحلیلی و مبتنی بر پرسشنامه بود جامعه آماری شامل خانوارهای ساکن دو پهنه شهر چابهار ۱۱۲,۳۷۸ نفر ؛ منطقه آزاد حدود ۱۳۰,۰۰۰ نفر و حجم نمونه ۴۰۰ نفر ۲۰۰ نفر از هر پهنه به روش طبقه ای خوشه ای انتخاب شد داده ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون های T، فریدمن و ANOVA در نرم افزار SPSS تحلیل گردید یافته ها نشان داد که در تمامی ابعاد وضعیت منطقه آزاد به طور معنادار برتر از شهر چابهار است بعد اقتصادی بالاترین اولویت شهروندان و بعد زیست محیطی پایین ترین رتبه را داشت تحلیل SWOT بر وجود نقاط قوت منطقه آزاد و ضعف های شدید شهر تاکید کرد در نهایت، تحقیق بر لزوم تدوین طرح جامع یکپارچه توسعه، سرریز هدفمند سرمایه و خدمات از منطقه آزاد به شهر و حرکت به سوی حکمرانی هماهنگ برای تحقق توسعه پایدار و متوازن چابهار تاکید دارد
کلیدواژهها
نویسندگان
غلامعلی خمر
استادیار گروه جغرافیا دانشگاه زابل
سعدیه بلوچ
دانشجوی کارشناسی جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه زابل
شیوه ارجاع
�مر، غلامعلی و بلوچ، سعدیه،1404،مقایسه شاخصهای شهری بین منطقه آزاد چابهار و شهر چابهار،چهارمین کنفرانس بین المللی دانشجویان جغرافیا و علوم زمین ایران،تهران
ارائهشده در
مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین المللی دانشجویان جغرافیا و علوم زمین ایران29 بهمن 1404 · تهران