نقش فقه در دوره تاریخی عثمانی

چکیده مقاله

تاریخ سراسر فراز و فرود آل عثمانی در آسیای صغیر آکنده از رویدادهایی است که شناخت هر یک نیازمند مطالعات عمیقی است این تحقیق بر پایه هدف و ماهیت موضوع، در چارچوب روش کیفی و با گردآوری داده ها با استناد به اسناد کتابخانه ای و متون تاریخی با نگاهی اجمالی و گذرا به این تاریخ سراسر تغییر و تحول در منطقه آسیای صغیر، موضوع فقاهت در دوره عثمانی ، را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داده است بر این اساس با توجه به پیشینه شکل گیری حکومت عثمانی و داعیه اسلام خواهی و سنت جهاد و غزا و حضور شخصیت هایی با عنوان شیخ الاسلام ها و که زمامداران امورات مربوط به احکام الهی بوده اند، سیر تاریخی فقاهت و دیدگاه بدان بیان شده است علیرغم اینکه فقه و فقاهت در این دوران از اهتمام ویژه ای برخوردار بوده؛ اما با گذشت زمان، داعیه اسلام خواهی و اتکاء بر فقه با گرایش حنفی از متن به حاشیه رانده شده و داعیه قدرت و ثروت و قلمرو ستایی بدون توجه به شریعت، جایگزین اسلام خواهی و فقه گردیده که همین امر در ادوار پایانی نیز حفظ قلمروی عثمانی را با تعارض و تقابل با شیعیان و فقه اهل تشیع با رویارویی با حکومت صفویان در ایران و در جنگ چالدران وارد مرحله جدیدی ساخته است نتیجه حاصل از این تحقیق هر چند نشانگر سیر نزولی توجه عثمانیان به فقه و احکام اسلامی است، ولی این سیر معکوس به اسلام خواهی و احکام شریعت خود، بیانگر حکایتی دیگری است از انواع راهبردهای کلان عثمانیان در قلمروی سلطنتشان که موجبات انفکاک دین از سیاست و اضمحلال و سقوط این دولت فراگیر را بدین جهت نیز فراهم ساختکه این رهیافت می تواند در تحقیقات دیگری نیز مورد توجه صاحب نظران و محققان قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

بابک محضری

مقاله نقش فقه در دوره تاریخی عثمانی

محضری، بابک،1402،نقش فقه در دوره تاریخی عثمانی،هفتمین کنفرانس ملی مطالعات میان رشته ای علوم دینی و حوزوی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس ملی مطالعات میان رشته ای علوم دینی و حوزوی30 بهمن 1402 · تهران