بررسی تطبیقی اخلاق دینی از منظر عالمه طباطبایی (ره) و تالیافرو بر اساس تفسیر وی از نظریه ناظر آرمانی

چکیده مقاله

نظریه پردازان امر الهی همواره در جست وجوی روش هایی برای کشف اراده الهی و دست یابی به حقایق اخلاقی بوده اند مراجعه به وحی، عقل و طبیعت اشیاء از جمله راهکارهایی است که این نظریه پردازان برای دستیابی به این هدف پیشنهاد کرده اند چارلز تالیافرو، فیلسوف اخلاق، نظریه «ناظر آرمانی» را روشی کارآمد و ارزشمند برای درک این مسئله می داند او ارتباط تنگاتنگی میان این نظریه و نظریه امر الهی برقرار کرده و تلاش کرده است با استفاده از آن، جایگاه نگاه الهی را در اخلاق روشن تر کند و روشی نوین برای کشف دستورات اخلاقی ارائه دهد تالیافرو معتقد است که نظریه ناظر آرمانی تنها می تواند نگاهی از خدا را توجیه کند که بر اساس باور گروهی از مومنان است؛ یعنی کسانی که معتقدند خداوند در احکام و دستورات خود ملزم به هیچ ارزش اخلاقی مستقلی نیست با این حال، بر خلاف نظر تالیافرو، روش شناخت اخلاقی این نظریه به دلیل عدم منطقی و ناکارآمد، برای هیچ یک از مومنان مفید و ارزشمند نخواهد بود در این پژوهش، با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی، به بررسی دیدگاه های علامه طباطبایی پیرامون مبانی فلسفی و دینی تربیت اخلاقی پرداخته شده است یکی از یافته های مهم این پژوهش، تاکید بر نقش محوری فطرت انسان در شکل گیری اخلاق است علامه طباطبایی معتقد است که فطرت انسان، همانند بذری است که درون هر فرد کاشته شده و با فراهم شدن شرایط مناسب، به شکوفایی می رسد اما این فطرت به تنهایی کافی نیست و برای رشد و شکوفایی کامل، نیازمند هدایت و تربیت است در بخش دوم پژوهش، با توجه به مبانی نظری ارائه شده، اصولی برای تربیت اخلاقی پیشنهاد شده است این اصول بر اساس دیدگاه علامه طباطبایی و با در نظر گرفتن نیازهای جامعه امروزی تدوین شده اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مجید فرجی

دانشجوی دکتری مدرسی معارف دانشگاه عالمه طباطبایی ره

فرجی، مجید،1403،بررسی تطبیقی اخلاق دینی از منظر عالمه طباطبایی (ره) و تالیافرو بر اساس تفسیر وی از نظریه ناظر آرمانی،هشتمین کنفرانس ملی مطالعات میان رشته ای علوم دینی و حوزوی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس ملی مطالعات میان رشته ای علوم دینی و حوزوی30 بهمن 1403 · تهران