ارزیابی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت زیست محیطی

چکیده مقاله

حفاظت از طبیعت و حفظ سلامت آن مورد تاکید ادیان و عقل بشری بوده و برخورداری از محیط زیست سالم از حقوق بنیادین بشر محسوب می شود و ایراد هرگونه خسارت بر محیط زیست لزوم جبران خسارات وارده را ایجاب مینماید که این امر بر عهده حوزه مسئولیت مدنی است پرسش اساسی در این زمینه این است که مسئولیت مدنی ناشی از تخریب محیط زیست چه ماهیتی دارد؟ و انتخاب ماهیت صحیح چه تاثیری بر اتخاذ مبنای صحیح مسئولیت مدنی برای جبران خسارات زیست محیطی و آثار آن در پی دارد؟در این نوشتار به شیوه تحلیلی توصیفی، ماهیت ترکیبی تابعیت حقوق عمومی و حقوق خصوصی برای مسئولیت مدنی ناشی از تخریب محیط زیست در نظر گرفته شده است و از جهت نقش نظارتی دولت نسبت به فعالیتهای تولیدی و صنعتی و امکان شکایت از مخربان محیط زیست، این مسئولیت تابع حقوق عمومی و از جهت امکان مطالبه خسارت در جایی که زیاندیده علاوه بر طبیعت، یک انسان است منطبق قواعد عام مسئولیت مدنی این مسئولیت تابع حقوق خصوصی قرارگرفته است و با انتخاب این ماهیت، مبانی مانند تقصیر یا ایجاد خطر به عنوان مبنای مسئولیت مدنی خسارات زیست محیطی ناسازگار با این ماهیت دانسته شده و مبنای فقهی مورد قبول از جهت تضمین حق زیاندیده طبیعت یا انسان نظریه » احترام « و از حیث توجه به نقش زیان رساننده و دشواری اثبات تقصیر و با توجه به ویژگیهای خسارات زیست محیطی نظریه مسئولیت محض که یک نظریه حقوقی میباشد، در نظر گرفته شده است و با توجه به این ماهیت ترکیبی و مبنای مختلط، شیوه های جبران خسارت و دادگاه صالح جهت اقامه دعوای مسئولیت مدنی خسارات زیست محیطی تبیین گردیده اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه آناهید

گروه فقه و حقوق استادیار ، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

کبری ابراهیم پور

کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی،واحد بندرعباس،دانشگاه آزاداسلامی،بندرعباس،ایران

نوشین تقی نژاد

دکتری روانشناسی عمومی ،گروه روانشناسی، واحد بندرعباس،دانشگاه آزاداسلامی ،بندرعباس،ایران

سونیا علی بالازاده

گروه حقوق خصوصی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

لیلا سلیمی

دانشجو ارشد روانشناسی عمومی،گروه روانشناسی، واحد بندرعباس،دانشگاه آزاداسلامی ،بندرعباس،ایران

�ناهید، فاطمه و علی بالازاده، سونیا،1401،ارزیابی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت زیست محیطی،چهارمین کنفرانس بین المللی حقوق، روانشناسی، علوم تربیتی و رفتاری،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین المللی حقوق، روانشناسی، علوم تربیتی و رفتاری31 تیر 1401 · تهران