بررسی و تحلیل محتوای نامه های امام کاظم (ع)

چکیده مقاله

ائمه علیهم السلام به تناسب اوضاع و زمانه خویش از نامه نگاری بهره برده و معارف دینی و مقاصد خویش را با استفاده از این ابزارمنتقل نموده اند، به خصوص از زمان امام صادق علیه السلام به بعد که دوران شدت گیری جو اختناق و فشار بود و هرگونه ارتباطمستقیم خطرآفرین بود از این روش استفاده بیشتری برای ارتباط با شیعیان شده است؛ امام کاظم علیه السلام نیز که هموارهتحت نظر خلفای عباسی بود از نامه به عنوان یکی از وسایل ارتباطی جهت هدایت اجتماع بهره برده اند؛ در این پژوهش که به شیوهتوصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای سامان یافته است با بررسی محتوای نامه های امام کاظم علیه السلام ،موضوعات اصلی و فرعی نامه ها، دغدغه های امام و جامعه شیعه شناسایی شد؛ امام با توجه به دغدغه های فکری شیعیان عصرخویش به طرح مباحثی در موضوعات فقهی، اخلاقی، اعتقادی، اقتصادی، سیاسی و پزشکی پرداخته است؛ موضوعات اصلی و فرعیطرح شده در نامه های امام بیانگر این موضوع است که به ترتیب جنبه های فقهی، اخلاقی، اعتقادی، بیشترین توجه شیعیان را بهخود جلب کرده و از امام در این باره پرسش شده است که همهی این موارد حاکی از مرجعیت فقهی و عقیدتی امام در عصر خویش است