بررسی تاریخچه و سیر تکاملی گنبد در معماری ایران

چکیده مقاله

گنبد به عنوان سقفی است که فضا را از عوامل بیرونی باد، باران، سرما و حفظ می کند ودرضمن نمادی از آسمان راتداعی می کند که عالم هستی را با عالم ماوراء مرتبط می سازد، در تبدیل مربع به دایره ی چهار گوش ،به عنوان نمادجسمانی و استقرار و پایداری هشت وجهی کنایه از کرسی الهی و عالم فرشتگان سمبل روح مظهر گنبد آسمانی و نشانه عالمنامحدود بی کران روح است، حال در این مقاله به بررسی سیرتکامل گنبد در معماری ایرانی و اسلامی که شامل بررسی بینساختمان های گنبد دار ایرانی و بنای گنبد دار رومی خواهد پرداخته وهمچنین به بررسی نمونه های شناخته شده و تکاملیافته بناهای گنبد دار ایرانی و مقایسه بناهای گنبد دار پیش از اسلام که به شکوه و عظمت بنا توجه بیشت ری می شدهپرداخته شده که منجر افزایش ارتفاع به دهانه بیشتر بوده است ، پس از اسلام به دلیل مردمی شدن معماری به ویژه گنبدتوجه بیشتری شده و به همین دلیل نسبت ارتفاع به دهانه کاهش یافته است