بازخوانی پیوند دین و قدرت در نظام سیاسی اسلام با تاکید بر مبانی فقهی و حقوقی

چکیده مقاله

رابطه دین و قدرت از بنیادی ترین مباحث در اندیشه سیاسی اسلام و از موضوعات مهم در حوزه فقه سیاسی و حقوق عمومی به شمار می رود از منظر آموزه های اسلامی، قدرت سیاسی نه صرفا یک سازوکار اجرایی برای اداره جامعه، بلکه ابزاری در جهت تحقق عدالت، اجرای احکام الهی و تامین مصالح عمومی تلقی می شود قرآن کریم با تاکید بر ضرورت اقامه قسط و عدالت در جامعه، یکی از اهداف اصلی بعثت انبیا را برپایی نظم عادلانه اجتماعی معرفی می کند: «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات … لیقوم الناس بالقسط» قرآن، حدید: ۲۵ بر همین اساس، در سنت فقهی و حقوقی اسلام، مسئله مشروعیت قدرت، حدود اختیارات حاکم و نسبت میان شریعت و حکومت همواره مورد توجه اندیشمندان مسلمان بوده است این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی درصدد بازخوانی پیوند دین و قدرت در نظام سیاسی اسلام با تاکید بر مبانی فقهی و حقوقی است در این راستا، ابتدا مفهوم دین و قدرت در چارچوب اندیشه اسلامی تبیین شده و سپس مبانی مشروعیت قدرت سیاسی بر اساس منابع فقهی، آیات قرآن و روایات مورد بررسی قرار می گیرد یافته های پژوهش نشان می دهد که در اندیشه اسلامی، قدرت سیاسی دارای منشا الهی و غایت اخلاقی است و مشروعیت آن در گرو التزام به عدالت، اجرای احکام الهی و رعایت حقوق مردم است همچنین فقه اسلامی با ارائه چارچوب های نظری در باب امامت، ولایت و مسئولیت حاکم، تلاش کرده است میان اقتدار سیاسی و ارزش های دینی نوعی توازن برقرار کند در نتیجه، پیوند دین و قدرت در نظام سیاسی اسلام نه صرفا یک رابطه تاریخی، بلکه یک ساختار هنجاری مبتنی بر مبانی فقهی و حقوقی محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ناصر عاشوری

دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یاسوج، ایران

ناصر عاشوری

دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یاسوج، ایران

مهدی سنجری احمدآباد

دانش آموخته کارشناسی ارشد مبانی فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، ایران

مهدی سنجری احمدآباد

دانش آموخته کارشناسی ارشد مبانی فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، ایران

�اشوری، ناصر و سنجری احمدآباد، مهدی،1405،بازخوانی پیوند دین و قدرت در نظام سیاسی اسلام با تاکید بر مبانی فقهی و حقوقی،بیست و دومین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و دومین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی30 اردیبهشت 1405 · شیروان