چکیده مقاله
تغییرات اقلیمی زمین حاصل برهم کنش پیچیده ای از عوامل طبیعی و انسان زاد است که در مقیاس های زمانی مختلف عمل می کنند در میان عوامل طبیعی، تغییرات مداری زمین موسوم به سیکل های میلانکوویچ نقش بنیادینی در کنترل نوسانات بلندمدت اقلیم زمین ایفا کرده اند این سیکل ها شامل تغییرات در خروج از مرکز مدار زمین، کج شدگی محور چرخش و تقدم اعتدالین بوده و از طریق تغییر در مقدار و توزیع مکانی زمانی تابش خورشیدی دریافتی، موجب شکل گیری چرخه های سرد و گرم اقلیمی، گسترش و عقب نشینی یخچال های طبیعی، نوسانات سطح آب دریاها و تغییرات گسترده زیست محیطی در طول تاریخ زمین شده اند در این پژوهش با رویکردی تحلیلی مروری مبانی نظری سیکل های میلانکوویچ و سازوکار اثرگذاری آنها بر سامانه اقلیم زمین بررسی شده و شواهد اقلیم دیرینه مرتبط با این سیکل ها مورد تحلیل قرار گرفته است همچنین با تکیه بر داده ها و مطالعات پیشین نقش این چرخه های طبیعی در تغییرات اقلیمی گذشته با روند شتاب گرفته گرمایش جهانی معاصر مقایسه شده است نتایج این بررسی نشان می دهد که اگرچه سیکل های میلانکوویچ محرک اصلی تغییرات اقلیمی طبیعی در مقیاس های زمانی هزاران تا صدها هزار ساله بوده اند اما از نظر شدت و به ویژه سرعت، قادر به تبیین کامل افزایش دمای جهانی در دوره معاصر نیستند افزایش سریع دمای میانگین جهانی در یک قرن اخیر همزمان با افزایش غلظت گازهای گلخانه ای و تشدید فعالیت های انسانی بیانگر نقش غالب عوامل انسان زاد در تغییر اقلیم کنونی است؛ در حالی که سیکل های مداری بیشتر به عنوان زمینه های طبیعی و بلندمدت بر سامانه اقلیم اثر می گذارند درک تمایز میان تغییرات اقلیمی طبیعی و تغییرات ناشی از فعالیت های انسانی برای تحلیل دقیق روندهای اقلیمی، پیش بینی آینده اقلیم و تدوین راهبردهای سازگاری و کاهش مخاطرات تغییر اقلیم اهمیت اساسی دارد
کلیدواژهها
نویسندگان
رضا معزی نسب
دانشجوی دکتری مهندسی معدن اکتشاف مواد معدنی دانشکده مهندسی معدن نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود
شیوه ارجاع
معزی نسب، رضا،1404،نقش سیکلهای آب و هوایی میلانکوویچ در نوسانات اقلیمی زمین و تبیین ارتباط آن با گرمایش جهانی معاصر،دهمین همایش منطقه ای تغییر اقلیم و گرمایش جهانی زمین،زنجان
ارائهشده در
همایش سراسری «تربیت در نیروهای مسلح؛ روش ها و رویکردها»20 بهمن 1404 · قم