چکیده مقاله
اسب ترکمن به عنوان یکی از کهن ترین و ارزشمندترین نژادهای اسب بومی ایران، از نظر توان ورزشی، استقامت، سازگاری با شرایط اقلیمی و ظرفیت های اقتصادی و فرهنگی، جایگاه ویژه ای در صنعت اسبداری کشور دارد با این حال، کاهش تنوع ژنتیکی، تلاقی های غیرکنترل شده و فقدان برنامه های مدون اصلاح نژاد، تهدیدی جدی برای خلوص نژادی و پایداری این ذخیره ژنتیکی محسوب می شود پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های ژنتیکی و نژادشناسی اسب ترکمن و تبیین کاربرد شاخص های مولکولی در طراحی برنامه های پرورش علمی انجام شد در این مطالعه، با بهره گیری از نشانگرهای ژنتیکی مولکولی شامل ریزماهواره ها Microsatellites و/یا پلی مورفیسم های تک نوکلئوتیدی SNPs ، تنوع ژنتیکی، ساختار جمعیت، میزان هتروزیگوسیتی، فاصله ژنتیکی و روابط خویشاوندی در جمعیتی از اسب های ترکمن مورد ارزیابی قرار گرفت همچنین داده های فنوتیپی، شجره نامه ای و شاخص های تولیدمثلی و عملکردی با نتایج ژنتیکی تلفیق گردید تا ارتباط میان ژنوتیپ و صفات اقتصادی–کاربردی مشخص شود نتایج نشان داد که علی رغم وجود تنوع ژنتیکی قابل قبول در برخی زیرجمعیت ها، نشانه هایی از همخونی و کاهش تنوع در برخی خطوط خونی مشاهده می شود که می تواند در بلندمدت موجب افت عملکرد، افزایش بروز بیماری های ارثی و کاهش سازگاری گردد به کارگیری ابزارهای ژنتیک مولکولی امکان شناسایی دقیق خلوص نژادی، انتخاب مولدین برتر، مدیریت جفت گیری و پیشگیری از اختلالات ژنتیکی را فراهم می سازد در مجموع، تلفیق دانش ژنتیک مولکولی با اصول دامپزشکی و اصلاح نژاد می تواند زمینه ساز تدوین برنامه های پرورش هدفمند، حفظ ذخایر ژنتیکی و ارتقای بهره وری و سلامت گله های اسب ترکمن باشد یافته های این پژوهش می تواند به عنوان چارچوبی علمی برای مدیریت پایدار و توسعه صنعت پرورش اسب ترکمن در ایران مورد استفاده قرار گیرد
کلیدواژهها
نویسندگان
مهرشاد قاضی سلطانی
دانشجوی مقطع دکترا عمومی دامپزشکی، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران
شیوه ارجاع
قاضی سلطانی، مهرشاد،1404،بررسی ژنتیکی و نژادشناسی اسب ترکمن با تاکید بر شاخص های مولکولی و کاربرد آن در برنامه های اصلاح و پرورش علمی،اولین همایش ملی "نقش صنعت اسب ترکمن درتوسعه منطقه ای و بین المللی"،گنبد کاووس
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در مهندسی مکانیک و انرژی8 بهمن 1404 · گرگان