تدوین راهکارهایی در جهت ارتقاء کیفیت فضاهای مدنی شهری مطالعه موردی " منطقه پنج شهرداری شیراز "

چکیده مقاله

شهرها و فضاهای شهری به عنوان یکی از پدیدههای پیچیدهی بشری شناخته شدهاند که عوامل بسیار زیادی در شکل گیریآن ، تاثیرگذار بودهاند که بعضا ناشناخته مانده اند فضاهای شهری ویژگیهای کالبدی و کارکردی متفهاوتی در دوره ههای مختلهف و بسترهای جغرافیایی و فرهنگی متفاوت به خود گرفته اند و از این روی تعاریف گوناگونی نیز از آنها به عمل آمده است نگاهی به این تعاریف و دیدگاه ها برای استخراج ابعاد مختلف یک فضای شهری نشان از دو عامل فرم کالبد و محتوا عملکرد فضاهای شهری است این فضاها شامل میدان ها ، پارک ها، کنج ها و دیگر گونه ها هستند که ارتقای کیفیت آن ها، بدلیل سهولت در تردد به این فضاها و استفاده روزانه شهروندان از آن ها، باعث افزایش کیفیت شهر می گردد از جهت دیگر، نحوه مداخله در فضا برای ارتقای کیفیت آن ها از نوع مداخلات سریع، ارزان و سبک هستند و می توانند بصورت جزئیات فضا یا رویداد ظاهر شوند و در عوض بازدهی آن ها بسیار سریع خواهد بود این پژوهش با مطالعات اسنادی و توصیفی تحلیلی، با گردآوری روش ها و تکنیک های بررسی فضاهای شهری و نقد آن ها، روش پیشنهادی ارائه نمهوده اسهت در استفاده از تکنیک ها، علاوه بر تکنیک ههی سنتی مثل مشاهده، عکس برداری، پرسشنامه و غیره، از تکنیک های نرم افزاری نیز استفاده شده است هدف اصلی پژوهش، تحلیل فضاهای ارتباط اجتماعی است طبق بررسی های صورت گرفته، پارک هاشمی، پارک شهدا و پارک حاشیه ای بولوار رحمت واقع در منطقه ۵ شهر شیراز، دارای گونه های متعددی از فضاهای شهری است که بعنوان محله مورد پژوهش انتخاب شده است بخش عمده ای از اطلاعات از طریق پرسشنامه جمع آوری گردیده است ابزار اندازه گیری در این پژوهش، پرسشنامه استانداردی است که با توجه به معیارهای فضای عمومی موفق توسط موسسه Project for Public Spaces PPS شناسایی و یکی از معیارهای موثر بهرای داشتن فضاهایی سرزنده و جذاب را اجتماعی بودن را معرفی می کند جهت استخراج نتایج از نرم افزارهای SPSS , Expert Choice و Excel استفاده شده است همچنین برای رد یا تایید چهار فرضیه پژوهش و تعمیم نتایج نمونه به جامعه آماری از آزمون t تک نمونه ای test–one sample t استفاده شده است در این پژوهش، با توجه به ماهیت کیفی موضوع مهورد مطالعه، به نحوی معیارها و شاخص های مورد بررسی در فضا را به صورت کمی درآوردیم تا با امتیازدهی به هر یک از معیارهها بها توجه به مشاهدات محقق و نیز دیدگاه های شهروندان، به سنجش محدوده مطالعاتی با توجه به هر یهک از ایهن معیارهها پرداخته واز نظر شاخص های دسترسی و ارتباط و ویژگیهای کالبدی و شهرسازی ، آسایش و منظر و ویژگیهای زیست محیطی ، استفاده و فعالیتها ، جامعه پذیری و ویژگیهای اجتماعی بررسی گردید که بر اساس نتایج حاصله تحقیق ، فضاهای عمومی شهری با توجه به شاخص های بعد اجتماعی، چندان مطلوب به نظر نمی رسد و همچنین شاخصهای بعد زیباشناختی و بصری وضعیت مطلهوبی ندارند نهایتا با درنظرگرفتن موارد فوق و نتایج حاصل راهکارهایی جهت ارتقاء فضاهای محدوده ارائه شده است

نویسندگان

ندا رفیعی

استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد شیراز

�فیعی، ندا،1402،تدوین راهکارهایی در جهت ارتقاء کیفیت فضاهای مدنی شهری مطالعه موردی " منطقه پنج شهرداری شیراز "،هجدهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نوزدهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی25 مهر 1402 · شیروان