چکیده مقاله
ارتباط میان ضوابط قانونی نما و کیفیت معماری شهری، به عنوان شاخصی از کارکرد هویتی و عملکردی محیط ساخته شده، در شهرهای متوسط ایران به ویژه زنجان، کمتر مورد بررسی تجربی قرار گرفته است این مطالعه با هدف تحلیل اثرگذاری ضوابط نما بر کیفیت بصری، عملکرد اقلیمی و هماهنگی با بافت پیرامونی در بافت شهری زنجان انجام شد روش تحقیق در این مقاله، ترکیبی Mixed Methods است و شامل سه مولفه اصلی می باشد: ۱ تحلیل محتوای اسناد و ضوابط رسمی نما، ۲ ارزیابی کیفی نماهای موجود از طریق شاخص های معماری و منظر شهری با استفاده از ماتریس تحلیل SWOT و مقیاس های Likert، و ۳ تحلیل کمی با پایش ۸۰ نمونه ساختمان و محاسبه شاخص های آماری توصیفی و همبستگی چندمتغیره Pearson & Spearman برای سنجش رابطه میان انطباق با ضوابط و کیفیت بصری و عملکردی یافته ها نشان می دهد که تنها ۳۷٪ از پروژه ها با ضوابط طراحی مطابقت کامل دارند و انطباق ناقص در بیش از ۶۰٪ نمونه ها ناشی از ضعف نظارت اجرایی، تعارض با محدودیت های اقتصادی و کمبود ظرفیت های تخصصی است تحلیل آماری نشان می دهد که رعایت ضوابط نما با شاخص های کیفیت بصری r = ۰ ۶۸, p < ۰ ۰۱ ، انسجام با بافت پیرامونی r = ۰ ۵۴, p < ۰ ۰۵ و کارکرد اقلیمی ساختمان ها r = ۰ ۴۹, p < ۰ ۰۵ همبستگی مثبت و معناداری دارد نتایج این پژوهش، ضرورت بازطراحی فرآیندهای نظارتی، ایجاد مکانیسم های انگیزشی و آموزش متمرکز برای بهره برداران و معماران را نشان می دهد و مدلی عملیاتی برای ارزیابی جامع کیفیت نما و عملکرد شهری ارائه می کند این چارچوب می تواند به بهینه سازی سیاست گذاری شهری و ارتقای کیفیت محیط ساخته شده در شهرهای متوسط ایران کمک کند و به عنوان مرجع علمی برای مطالعات مشابه در سایر بافت های شهری ارائه شود
کلیدواژهها
نویسندگان
سیده مهتاب بشیر موسوی
۱ کارشناس معماری شهرداری زنجان
سعید ولیزاده
۲ کارشناس معماری شهرداری زنجان
شیوه ارجاع
�شیر موسوی، سیده مهتاب و ولیزاده، سعید،1404،ارزیابی کمی و کیفی اثر ضوابط کنترل نما بر کیفیت معماری شهری در شهرهای سردسیر (مطالعه موردی: شهر زنجان)،بیست و هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان
ارائهشده در
مجموعه مقالات بیست و هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی25 آذر 1404 · شیروان