بررسی فقهی تنبیه همسر(زن) و فرزند

چکیده مقاله

بررسی فقهی تنبیه همسر و فرزند، موضوعی است که در فقه اسلامی، با توجه به آیات و روایات، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است در مورد تنبیه همسر، فقیهان بر این باورند که مرد حق دارد در صورت نشوز سرکشی زن، با رعایت شرایط و ضوابط شرعی، او را تنبیه کند این تنبیه باید آخرین راهکار باشد و پیش از آن، موعظه، هجران دوری گزیدن در بستر و راه حل های مسالمت آمیز دیگر باید مورد استفاده قرار گیرد همچنین، تنبیه نباید به گونه ای باشد که موجب آسیب جسمی شدید، شکستگی استخوان، یا لطمه به کرامت انسانی زن شود در مورد تنبیه فرزند، فقه اسلامی بر تربیت و اصلاح فرزندان تاکید دارد و تنبیه را در صورتی مجاز می داند که به منظور تربیت و اصلاح رفتار کودک باشد تنبیه باید با رعایت شرایطی همچون سن کودک، نوع خطای او و تناسب تنبیه با آن، انجام شود هدف از تنبیه، باید اصلاح رفتار و تربیت صحیح کودک باشد، نه انتقام جویی یا آزار رساندن به او به طور کلی، در هر دو مورد تنبیه همسر و فرزند ، فقه اسلامی بر رعایت اصول اخلاقی، انسانی و حفظ کرامت افراد تاکید دارد تنبیه باید آخرین راه حل و با رعایت شرایط و ضوابط شرعی انجام شود و هدف از آن، اصلاح و تربیت فرد باشد، نه آزار و اذیت او روش پژوهش و یافته ها: به روش کتابخانه ای و با شیوه توصیفی تحلیلی انجام شده است که یافته های آن نشان می دهد: در فقه، تنبیه همسر در صورت نشوز عدم تمکین و سرپیچی از وظایف زناشویی مجاز شمرده شده است با این حال، این جواز محدود به شرایطی است: ۱ ابتدا باید از روش های مسالمت آمیز مانند موعظه و ترک بستر استفاده شود ۲ تنبیه بدنی باید خفیف باشد و نباید منجر به جراحت، کبودی، شکستگی استخوان یا آسیب جدی به بدن شود ۳ هدف از تنبیه باید اصلاح رفتار زن باشد، نه انتقام جویی یا تحقیر بسیاری از فقها تاکید دارند که تنبیه نباید موجب اهانت و خدشه دار شدن کرامت زن شود برخی از فقها نیز به طور کلی تنبیه بدنی زن را جایز نمی دانند و معتقدند راهکارهای دیگری برای حل اختلافات زناشویی وجود دارد در تنبیه فرزند نیز با هدف تربیت و اصلاح رفتار او جایز است، اما با شرایطی: ۱ تنبیه باید متناسب با سن، درک و نوع خطای کودک باشد ۲ تنبیه نباید شدید، آسیب زا یا تحقیرآمیز باشد ۳ هدف از تنبیه باید تربیت و اصلاح باشد، نه انتقام جویی یا تخلیه خشم ۴ بهتر است تنبیه به صورت غیربدنی مانند محروم کردن از امتیازات یا تذکر کلامی باشد ۵ تنبیه بدنی در صورتی مجاز است که روش های دیگر موثر واقع نشوند و کودک متوجه اشتباه خود نشود بسیاری از فقها توصیه می کنند که در تربیت فرزندان، بیشتر بر تشویق، آموزش و ایجاد محیطی سالم و محبت آمیز تمرکز شود و تنبیه به عنوان آخرین راهکار در نظر گرفته شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حامد شهدادزهی خویی

کارشناسی ارشد رشته فقه و حقوق، مدیر مدرسه بخش ایرندگان سیستان و بلوچستان

�هدادزهی خویی، حامد،1403،بررسی فقهی تنبیه همسر(زن) و فرزند،سومین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی20 بهمن 1403 · همدان