ارتباط فقه و رستگاری اجتماعی و فردی

چکیده مقاله

فقه در ساحت سنت و میراث اسلامی، نه صرفا دانشی برای استخراج احکام از منابع وحیانی، بلکه تجلی عقلانیتی است که در پرتو نور هدایت الهی، به تنظیم مناسبات انسانی می پردازد این علم که از سرچشمه های قرآن و سنت سیراب می گردد، رسالتی فراتر از تعیین تکلیف فردی دارد زیرا فقه در جوهر خود، نظامی است حقوقی و اخلاقی، که غایت آن سامان بخشی به رفتار انسان ها و صیانت از هویت دینی در برابر تندبادهای تحولات فرهنگی است در پرتو این نظم فقهی، اگر عدالت و کرامت انسانی و اخلاق، ستون های استوار آن باشند، جامعه ای شکل می گیرد که در آن آرامش، امنیت و همزیستی مسالمت آمیز مجال بروز می یابد و این همان رستگاری اجتماعی و فردی است که فقه می تواند بدان رهنمون شود اما در این مسیر، پرسشی بنیادین رخ می نماید و ذهن اندیشمند را به تاملی ژرف فرا می خواند:آیا اطاعت صرف از احکام فقهی، می تواند انسان را به کمال و جامعه را به رهایی رساند؟! پیش از پاسخ به این پرسش باید بگوییم این نوشتار، نه در مقام انکار فقه است و نه در جایگاه نفی دین، بلکه دعوتی به بازاندیشی در نسبت میان شریعت، اخلاق و رستگاری اجتماعی و فردی است