بررسی احساس تعلق به مکان در میان ساکنان بافت های فرسوده در مقایسه با نواحی نوساز

چکیده مقاله

احساس تعلق به مکان یکی از مفاهیم بنیادین در مطالعات شهری، جغرافیای انسانی و روانشناسی محیطی است که به پیوند عاطفی، شناختی و رفتاری افراد با محیط زندگی خود اشاره دارد این مفهوم در دهههای اخیر بهعنوان یکی از شاخصهای مهم کیفیت زندگی شهری، پایداری اجتماعی و موفقیت برنامههای بازآفرینی شهری مورد توجه پژوهشگران و مدیران شهری قرار گرفته است هدف این مقاله، بررسی مفهومی و مروری احساس تعلق به مکان در میان ساکنان بافتهای فرسوده و مقایسه آن با نواحی نوساز شهری است پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه مرور منابع علمی معتبر داخلی و خارجی انجام شده است یافتههای مطالعه نشان میدهد که احساس تعلق به مکان پدیدهای چندبعدی است که تحت تاثیر عوامل کالبدی، اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی شکل میگیرد نتایج بررسی ادبیات موضوع بیانگر آن است که بافتهای فرسوده، علیرغم برخورداری از مشکلات کالبدی و کمبودهای خدماتی، به دلیل وجود روابط اجتماعی پایدار، خاطرات جمعی، هویت تاریخی و تجربههای مشترک ساکنان، از ظرفیت بالایی برای ایجاد تعلق مکانی برخوردارند در مقابل، نواحی نوساز اگرچه از کیفیت کالبدی، زیرساختی و خدمات شهری مطلوبتری بهرهمند هستند، اما به دلیل فقدان پیشینه تاریخی و ضعف نسبی شبکههای اجتماعی، ممکن است در مراحل اولیه توسعه از سطح پایینتری از تعلق مکانی برخوردار باشند بر این اساس، موفقیت سیاستهای نوسازی و بازآفرینی شهری مستلزم توجه همزمان به ابعاد کالبدی و اجتماعی محیط است همچنین، حفظ هویت محلهای، تقویت مشارکت شهروندان و ارتقای سرمایه اجتماعی میتواند نقش مهمی در افزایش احساس تعلق به مکان و پایداری اجتماعی محلات شهری ایفا کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سید حمید مرتضوی سارمه

لیسانس جغرافیای انسانی گرایش برنامه ریزی شهری

مرتضوی سارمه، سید حمید،1404،بررسی احساس تعلق به مکان در میان ساکنان بافت های فرسوده در مقایسه با نواحی نوساز،بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی28 بهمن 1404 · شیروان