بررسی تطبیقی ساختار ورودی های باغ های ایرانی دوران صفویه و قاجاریه

چکیده مقاله

ورودی در باغ های ایرانی یکی از عناصر کلیدی سازمان فضایی و حامل معناهای فرهنگی، آیینی و زیباشناختی است؛ عنصری که آغاز تجربه ادراکی باغ را شکل می دهد و نقشی اساسی در خوانایی، هویت و ساختار مکانی دارد این پژوهش با رویکردی تحلیلی–تطبیقی به بررسی ویژگی های ساختاری، عملکردی و معنایی ورودی در باغ های دو دوره صفوی و قاجار می پردازد تا روند تحول کالبدی و معنایی این عنصر را در بستر تغییرات فرهنگی، اجتماعی و هنری روشن کند داده های پژوهش از طریق تحلیل اسنادی و مطالعه منابع معتبر تاریخی و معماری گردآوری شده و یافته ها در دو بخش مستقل شامل «ویژگی های ورودی در باغ های صفوی» و «ویژگی های ورودی در باغ های قاجاری» مورد بررسی قرار گرفته اند نتایج نشان می دهد که ورودی در باغ های صفوی مبتنی بر هندسه منظم، تقارن، محوریت و بیان نمادین نظم کیهانی بوده و بیش از آن که تزیینی باشد، کارکرد تشریفاتی و سلسله مراتبی داشته است در مقابل، ورودی باغ های قاجاری تحت تاثیر نفوذ هنر و فرهنگ غربی دچار تغییراتی در شکل، تزیینات و عملکرد شده و به سمت جلوه گری بصری، تنوع مصالح و بیان هویت فردی حرکت کرده است تحلیل تطبیقی یافته ها بیانگر آن است که ورودی باغ ایرانی در گذر از صفوی به قاجار از یک ساختار نظم محور و معناگرا به ساختاری تزیین محور و انعطاف پذیر تغییر یافته است این نتایج می تواند در فهم لایه های تاریخی باغ ایرانی و تدوین الگوهای احیا و بازآفرینی معاصر موثر واقع شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

جسیکا شموئیل یان بابارود

۱ گروه هنر و معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران،

پریا ویولت شکیبا

۲ گروه هنر و معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران نویسنده مسئول

�موئیل یان بابارود، جسیکا و ویولت شکیبا، پریا،1404،بررسی تطبیقی ساختار ورودی های باغ های ایرانی دوران صفویه و قاجاریه،بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی28 بهمن 1404 · شیروان