تبدیل و احیای فضاهای رهاشده شهری با نگاه به توسعه پایدار و تحقق عدالت در دسترسی به فضاهای شهری

چکیده مقاله

در دهه های اخیر رشد نامتوازن شهرها و تغییر الگوهای کاربری زمین باعث پیدایش فضاهای بلااستفاده در بافت های شهری شده است این فضاها که اغلب ناشی از تغییر کارکرد ساختمان ها، فرسودگی کالبدی یا برنامه ریزی ناکافی و غیرهماهنگ در توسعه شهری هستند به کانون هایی از رکود اجتماعی و بصری تبدیل شده اند و تاثیر منفی بر کیفیت زندگی شهروندان دارند این مطالعه با هدف بررسی نقش شهرداری ها در بازآفرینی فضاهای رهاشده شهری و توجه به اصول توسعه پایدار و عدالت فضایی انجام شد روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات میدانی و تحلیل اسناد و مدارک شهری صورت گرفته است یافته ها نشان می دهد بازآفرینی فضاهای بلااستفاده علاوه بر ارتقای زیبایی بصری شهر موجب توزیع متوازن امکانات، افزایش حس تعلق اجتماعی و تقویت فعالیت های اقتصادی در مناطق شهری می شود با این حال محدودیت منابع مالی، نبود هماهنگی میان نهادهای مسئول و ضعف در طراحی مشارکتی از اصلی ترین چالش های اجرای این سیاست ها در شهرداری ها محسوب می شود پژوهش حاکی است که با تدوین سیاست های بومی سازی شده، بهره گیری از ظرفیت بخش خصوصی و جلب مشارکت جامعه محلی می توان فضاهای بلااستفاده را به فرصت های ارزشمند شهری تبدیل کرد این اقدام نه تنها عدالت فضایی و کیفیت محیط زندگی را ارتقا می دهد بلکه گامی موثر در راستای توسعه پایدار شهری به شمار می رود بازآفرینی این فضاها می تواند موجب افزایش تعاملات اجتماعی، تقویت حس تعلق شهروندان به محیط اطراف و کاهش نابرابری در دسترسی به امکانات شهری شود ضمن اینکه استفاده بهینه از فضاهای موجود فشار بر توسعه افقی شهر را کاهش می دهد و به حفاظت از منابع طبیعی کمک می کند بنابراین اهمیت توجه به فرآیندهای برنامه ریزی جامع، مشارکت فعال مردم و هماهنگی بین سازمانی در موفقیت پروژه های بازآفرینی فضاهای رهاشده شهری بسیار حائز اهمیت است این پژوهش نشان می دهد که با اتخاذ راهبردهای یکپارچه و توجه همزمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و محیطی، امکان تبدیل فضاهای بلااستفاده به قطب های پویا و کارآمد شهری فراهم می شود و چنین اقداماتی می تواند الگویی برای سایر شهرها باشد که با چالش فضاهای رهاشده روبه رو هستند در نهایت نتیجه گیری می شود که بازآفرینی فضاهای شهری رهاشده نه تنها به بهبود کیفیت زندگی شهروندان و ارتقای عدالت فضایی کمک می کند بلکه نقش مهمی در حرکت شهرها به سوی توسعه پایدار و مدیریت بهینه منابع شهری ایفا می کند و توجه به این موضوع برای برنامه ریزان، مدیران شهری و جامعه محلی ضروری است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد عالی خواه کاجانی

کارمند شهرداری کارشناس شهرسازی،احمد آباد مستوفی،تهران،ایران

�الی خواه کاجانی، محمد،1404،تبدیل و احیای فضاهای رهاشده شهری با نگاه به توسعه پایدار و تحقق عدالت در دسترسی به فضاهای شهری،بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی28 بهمن 1404 · شیروان