تحلیل حقوق مکتسبه و عدالت فضایی در معماری سنتی ایران؛ مطالعه موردی خانه عامری ها کاشان

چکیده مقاله

خانه عامری ها در شهر کاشان یکی از شاخص ترین نمونه های معماری مسکونی ایران در دوران زندیه و قاجاریه است که علاوه بر ارزش های کالبدی و زیبایی شناختی، بازتاب دهنده نظامی منسجم از حقوق عرفی، اجتماعی و اقلیمی در معماری سنتی ایران است هدف این پژوهش، تحلیل خانه عامری ها با تمرکز بر مفهوم حقوق مکتسبه و عدالت فضایی و بررسی قابلیت های آن در بازتعریف ضوابط معماری معاصر است روش تحقیق به صورت کیفی و تحلیلی تفسیری بوده و داده ها از طریق مطالعه اسنادی، تحلیل فضایی و بررسی تطبیقی گردآوری شده اند چارچوب نظری پژوهش بر مبنای «برهان خلف» و سه گام تحلیلی شامل تحلیل وضع موجود، ایجاد پارادایم هنجاری و ارائه پارادایم آلترناتیو شکل گرفته است یافته های پژوهش نشان می دهد که معماری سنتی خانه عامری ها با بهره گیری از عناصری چون حیاط مرکزی، سلسله مراتب فضایی، کنترل دید و ارتفاع، و طراحی اقلیمی، به طور هم زمان پاسخ گوی نیازهای عملکردی، زیبایی شناختی و حقوقی ساکنان بوده است نتایج تحقیق بیانگر آن است که بسیاری از ضوابط معماری و شهرسازی معاصر، بدون توجه به زمینه فرهنگی و اجتماعی، منجر به نقض حقوق فضایی شده اند در پایان، پژوهش با ارائه یک پارادایم آلترناتیو، بر ضرورت بازتعریف قوانین معماری با تکیه بر ارزش های بومی و تاریخی تاکید می کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

الهه رنجبران

۱ دانشجو کارشناسی ارشد معماری،واحد تهران غرب،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

آرش وحید

۲ استادیار گروه شهرسازی،واحد تهران غرب،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

�نجبران، الهه و وحید، آرش،1404،تحلیل حقوق مکتسبه و عدالت فضایی در معماری سنتی ایران؛ مطالعه موردی خانه عامری ها کاشان،بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی28 بهمن 1404 · شیروان