جایگاه بهداشت محیط در برنامه ریزی شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان

چکیده مقاله

رشد سریع شهرنشینی و پیچیده تر شدن مسائل محیطی شهرها، توجه به ابعاد سلامت و بهداشت محیط را به یکی از ضرورت های اساسی برنامه ریزی شهری تبدیل کرده است محیط های شهری به دلیل تمرکز جمعیت، فعالیت های اقتصادی و فشار بر منابع طبیعی، می توانند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر سلامت و کیفیت زندگی شهروندان تاثیر بگذارند از این رو، ادغام ملاحظات بهداشت محیط در فرآیند برنامه ریزی شهری به عنوان یکی از رویکردهای مهم در ارتقای سلامت شهری و دستیابی به شهرهای زیست پذیر مطرح شده است هدف پژوهش حاضر تبیین جایگاه بهداشت محیط در برنامه ریزی شهری و بررسی نقش آن در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است این پژوهش از نوع مطالعات نظری و با رویکرد مروری–تحلیلی انجام شده است داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی در حوزه برنامه ریزی شهری، سلامت شهری و بهداشت محیط گردآوری شده و سپس با استفاده از روش تحلیل مفهومی مورد بررسی قرار گرفته است چارچوب نظری پژوهش بر مبنای رویکردهای نوین برنامه ریزی سلامت محور و مدل های مطرح در حوزه شهر سالم، طراحی شهری سلامت محور و نقشه سلامت شهری تدوین شده است یافته های پژوهش نشان می دهد که بهداشت محیط به عنوان یکی از مولفه های کلیدی محیط شهری، نقش واسطه ای مهمی در ارتباط میان برنامه ریزی شهری و سلامت شهروندان ایفا می کند در این چارچوب، سه مسیر اصلی شامل عوامل محیطی مانند کیفیت هوا، آلودگی صوتی و مدیریت پسماند ، عوامل کالبدی–فضایی نظیر دسترسی به فضاهای سبز، الگوی کاربری زمین و سیستم حمل ونقل شهری و عوامل اجتماعی–اقتصادی از جمله عدالت فضایی و دسترسی برابر به خدمات شهری به عنوان مهم ترین ابعاد اثرگذار بر سلامت و کیفیت زندگی شهروندان شناسایی شدند نتایج همچنین نشان می دهد که ضعف در یکپارچگی میان نظام برنامه ریزی شهری و مدیریت بهداشت محیط می تواند زمینه ساز بروز چالش های متعددی در حوزه سلامت شهری شود در مجموع، نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه به رویکردهای سلامت محور در برنامه ریزی شهری تاکید دارد و نشان می دهد که ادغام ملاحظات بهداشت محیط در سیاست ها و برنامه های توسعه شهری می تواند نقش موثری در ارتقای سلامت عمومی، افزایش زیست پذیری شهری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سعیده روحی

۱ کارشناسی مهندسی بهداشت محیط و کارشناس بهداشت محیط شهرداری رشت

�وحی، سعیده،1404،جایگاه بهداشت محیط در برنامه ریزی شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان،بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی28 بهمن 1404 · شیروان