تاملی در اقتصاد دریا؛ با تکیه بر واژه "بحر" در قرآن کریم

چکیده مقاله

مقدمه: این جستار بر آن است تا با تکیه بر واژه بحر در قرآن و بصورت کیفی نقش اقتصاد دریایی را در زندگی انسان تبیین کند تعریف اقتصاد دریا محور که در ادبیات جهانی عموما با عنوان اقتصاد آبی از آن یاد می شود، استفاده پایدار از ظرفیت منابع و گستره های آبی، اعم از اقیانوسها، دریاها، دریاچه ها و جزایر برای رشد اقتصادی، بهبود وضعیت معیشت و ایجاد اشتغال و در نهایت افزایش تولید ناخالص داخلی تعریف می گردد سبحانیان و همکاران، ۱۴۰۲: ۳۳ به طور کلی، فعالیت های اقتصادی که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از دریا به عنوان داده یا مواد اولیه استفاده می کنند و به دریا متکی هستند یا از نظر جغرافیایی در سطح دریا یا زیر دریا قرار دارند، جزء اقتصاد دریامحور محسوب می شوند مطلبی کربکندی و زارع زردینی، ۱۴۰۰: ۵۵ روش پژوهش: این پژوهش با مراجعه به قرآن کریم و به صورت کیفی انجام گرفته است پرسش های پژوهش: این پژوهش در صدد پاسخ به این سوال است که قرآن کریم به چه مواردی از اقتصاد دریایی پرداخته است نتایج: نتیجه حاصل از این تحقیق بیانگر این است که قرآن دریا را دارای قابلیت های فراوانی در حوزه های تامین مواد غذایی نحل: ۱۴ ، تامین لوازم زینتی نحل: ۱۴، الرحمن: ۱۹ تا ۲۲ و حمل و نقل دریایی یس: ۴۱ تا ۴۳ می داند بحث: دریا منبعی سرشار از نعمت های الهی است که بهرهمندی از منافع آن مستلزم عزم ملی، برنامه ریزی و سیاستگذاری صحیح و هماهنگی همه جانبه دستگاه ها و نهادهای مرتبط با آن خواهد بود اهمیت دریا و نقش آن در اقتصاد و زندگی امروز کشورها انکارناپذیر است منافع کشورهای صاحب دریا ارتباط مستقیمی با نیازمندیها و توانمندیهای آنها دارد و در واقع، سیاست دریایی آنها براساس این مشخصات شکل می گیرد مطلبی کربکندی و زارع زردینی، ۱۴۰۰: ۵۴ علوم تجربی طبیعی ثابت کرده حدود سه چهارم کره زمین را آب فرا گرفته است انسان نیز از دریاها و آقیانوسها برای حمل ونقل بیشترین استفاده را کرده و از منافع آن بهره مند بوده است؛ افزون بر آن، پاره ای از مواد غذائی خود را از دریا به دست می آورد و نیز قسمت قابل توجهی از مواد مختلفی که کاربرد صنعتی داشته از دریاها می گیرد از این گذشته، نقش دریاها در ایجاد ابرها و بارش باران بر کسی پوشیده نیست؛ هم از این جهت است که قرآن مجید دریاها و کشتی ها را از نشانه های خداوند شمرده؛ و انسان را به مطالعه اسرار آن دعوت نموده است شوری: ۳۲ ، به همین دلیل، دریا در فرهنگ اسلامی از مقام والایی برخوردار است در حوزه عرفان اسلامی نیز پاره ای از مفاهیم به کمک دریا بیان و تحلیل می گردد و بیشتر رمز حق تعالی و نمادی برای مفاهیمی مانند رابطه خالق و مخلوق، فنا، توحید، تجلی، عشق و آفرینش است خداوند متعال در آیات گوناگونی از قرآن کریم اهمیت دریا و نقش آن را در زندگی بیان فرموده است؛ به گونه ای که واژه بحر به معنای دریا به صورت صیغه مفرد در ۳۲ آیه از قرآن آمده است؛ این در حالی است که در ۱۳ آیه از قرآن کلمه خشک و خشکی آمده است این امر به درصد دریا ۷۱/ و خشکی ۲۹/ محاسبه می شود که با محاسبات علمی امروز مطابقت دارد علیخانی، ۱۳۹۳: ۱۲۰

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عبداله حسینی

استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹ ۱۴۶۶۵ تهران، ایران

�سینی، عبداله،1403،تاملی در اقتصاد دریا؛ با تکیه بر واژه "بحر" در قرآن کریم،دومین کنفرانس بین­ المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حکمرانی در گردشگری دریایی و ساحلی،بندرعباس

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین­ المللی اقتصاد دریاپایه با رویکرد حکمرانی در گردشگری دریایی و ساحلی3 بهمن 1403 · بندرعباس