چکیده مقاله
مقدمه: افزایش روزافزون جمعی ت موجب تولید انبوه زباله شده که محیط زیست و سلامت بشر را به خطر می اندازد بازیافت و تفکیک از مبدا پسماند، اولین فاز از کل چرخه مدیریت پسماند میباشد که روشی موثر برای کاهش مقدارپسماند، هزینه های جابهجایی و اثرات زیست محیطی آن، افزایش کیفیت کمپوس تهای تولیدشده و مواد قابل بازیافتنیمی باشد با وجود اهمیت اجرای طرح تفکیک پسماند توسط خانوارها در مدیریت پسماند و بالا ب ودن سرانه تولیدپسماند شهری، تاکنون مطالعه ای در خصوص شناسایی عوامل موثر بر بازیافت از مبدا در شهروندان لاهیجان گزارشنشده است بنابراین، این مطالعه با هدف کاربرد مدل شناخت اجتماعی یکپارچه ISCM در تعیین عوامل موثر بربازیافت از مبدا توسط زنان خانه دار شهر لاهیجان در سال ۰۱ ۱۴۰۰ انجام گرفت تا با شناسایی عوامل موثر بر رفتاربازیافت از مبدا بتوان برنامه آموزشی موثری جهت افزایش رفتار مذکور در شهروندان طراحی و اجرا نمود مواد و روش ها: با استفاده از روش تصادفی چند مرحله ای، ۱۴۴ نفر از زنان خانه دار مراکز جامع سلامت شهری برایشرکت در مطالعه توصیفی_مقطعی انتخاب شدند داده ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و مقیاس هایمرتبط با مدل شناخت اجتماعی یکپارچه دارای سازههای نگرش، هنجار انتزاعی، کنترل رفتاری درک شده،خودکارآمدی، قصد رفتاری، برنامه ریزی برای عمل، برنامه ریزی برای مقابله و رفتار اندازه گیری شده و با نرم افزار spss نسخه ۲۵ ، از طریق شاخص های آمار توصیفی و آزمون های کای اسکوئر، ضریب همبستگی و آنالیز مسیر تحلیل شدند مقاله حاضر، حاصلطرح تحقیقاتی با کد اخلاق IR QUMS REC ۱۴۰۰ ۳۹۰ می باشد نتایج: براساس یافته ها، میانگین سنی شرکت کنندگان در مطالعه ۴۸ / ۱۲ ± ۱۸ / ۴۰ سال بود سازه های خودکارآمدی ،کنترل رفتاری و قصد رفتاری موثرترین همبستگی را با رفتار بازیافت از مبدا داشتند ۰۵ / ۰ > P همچنین،خودکارآمدی و کنترل رفتاری قو یترین همبستگی را با قصد رفتاری داشتند ۰۵ / ۰ > P ضریب مسیر بین قصدرفتاری ۰۰۱ / ۰ > P ، کنترل رفتاری درک شده ۰۵ / ۰ > P، برنامه ریزی برای عمل ۰۵ / ۰ > P رفتار مذکور معنادار بود درنهایت، مدل شناخت اجتماعی یکپارچه به خوبی با داده ها برازش داشت و سازه های آن بهترتیب قادر به توصیف ۸ / ۴۵ % و ۲۷ % از واریانس قصد و رفتار بودند بحث و نتیجه گیری: مطالعه حاضر بر نقش سازه های خودکارآمدی، کنترل رفتاری، قصد رفتاری، برنامه ریزی برایعمل و مقابله در انجام رفتار بازیافت از مبدا تاکید داشت همچنین، استفاده از مدل ISCM درخصوص تعیین عواملموثر بر رفتار بازیافت از مبدا در خانوارهای شهری جهت انجام مطالعات آینده توصیه می شود
کلیدواژهها
نویسندگان
مرضیه چرختاب مقدم
دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران
هادی مرشدی
استادیار آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی تعیینکننده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران
عیسی محمدی زیدی
دانشیار آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی تعیینکننده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران
فاطمه حسینی
استادیار آموزش بهداشت، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران
نوشین روحانی تنکابنی
استادیار آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت و ارتقاءسلامت ، مرکز تحقیقات بهداشت و محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، گیلان، ایران
شیوه ارجاع
چرختاب مقدم، مرضیه و مرشدی، هادی و محمدی زیدی، عیسی و حسینی، فاطمه و روحانی تنکابنی، نوشین،1402،کاربرد مدل شناخت اجتماعی یکپارچه در تعیین عوامل موثر بر بازیافت از مبدا،اولین کنگره ملی تغییر اقلیم و سلامت،دزفول
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین کنگره ملی تغییر اقلیم و سلامت9 اسفند 1402 · دزفول