نقش تفکر فازی در استدلال قضایی

چکیده مقاله

بکارگیری استدلال های منطقی موجب نتیجه در عرصه قضاوت و صدور رای نهایی امری اجتناب ناپذیر است و از این حیثتشریح مبانی و چگونگی شکل گیری آن به منظور کشف نقاط مبهم و رفع موانع اثرگذاری در جهت ایجاد قرابت هرچه بیشترنتیجه با واقعیت ضروری به نظر می رسد قیاس منطق صوری هرچند که به عنوان اصلی ترین روش استدلالی در فرایند مزبورایفای نقش می نماید اما همواره نقدهای فراوانی از جهت امتناع تحقق وصف قطعیت برای مقدمات و بهتبع آن، صدور نتیجها یغیرقابل تخلف از آن ها که الزاما با واقع منطبق نیست و همچنین، عدم امکان کشف حقایق یقینی پرونده را به خود دیده است ازاین رو به طور کلی در فرایند قضایی نقص و اشکال بکارگیری منطق صوری و قیاس وابسته به آن از دو جهت قابل طرح است:نخستین ایراد برگرفته و منبعث از بنیان قیاس منطق صوری است که قطعیت مقدمات در صورت استدلال صرفا در ظاهر موردبررسی قرار می گیرد و این امر می تواند منجر به صدور نتیجه ای غیرحقیقی گردد و ایراد دوم ناظر بر اقدام دادرس در انتخاب،چینش و جاگذاری مواد مقدمات قیاس است که با لحاظ عدم تکرار حد وسط در حدود قواعد قیاس منطقی نتیجه ای غیرمنطبقبا مبانی عدالت محور بعضا بدست می دهد تشریح هر یک از ایرادات در نوشتار واقع می گردد اما به طورکلی بر این باوریم کهبکارگیری منطق فازی و یا اقلا کشف و واکاوی این نگاه با ابعاد غیرمنحصر در هست و نیست در ف ضای قانون گذاری که ناظر برکبرای قیاس است می تواند نواقص پیش گفته از منطق صوری را پوشش داده و اعتباریات حقوقی را با حقیقت واقعه و قواعدعدالت محور تقارن بیشتری بخشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا بهاری

قاضی دادگستری

�هاری، علیرضا،1403،نقش تفکر فازی در استدلال قضایی،نوزدهمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نوزدهمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضایی4 آبان 1403