مفهوم عدالت درفقه و اخلاق: شباهت ها و تفاوتها

چکیده مقاله

عدالت به عنوان مفهومی محوری در اندیشه اسلامی، در دو حوزه فقه و اخلاق بازتابی متفاوت دارد این پژوهش با روش تحلیلی تطبیقی و با استناد به منابع کتابخانه ای شامل متون فقهی، اخلاقی، قرآن و روایات به بررسی وجوه اشتراک و افتراق این مفهوم در دو حوزه مذکور می پردازد یافته ها نشان می دهد عدالت در فقه، معیاری حقوقی شرعی با تاکید بر رفتارهای ظاهری و ضمانت های اجرایی است، درحالیکه در اخلاق، فضیلتی درونی با محوریت تعادل قوای نفسانی و تعالی معنوی تعریف می شود نقاط مشترک این دو رویکرد شامل ریشه الهی، نقش عدالت در ایجاد توازن اجتماعی، و نسبیت ناپذیری آن است در مقابل، تفاوت های کلیدی در تمرکز فقه بر احکام عملی و الزامات اجتماعی، و تاکید اخلاق بر نیت پردازی و تربیت وجدان فردی است نتیجه آنکه فقه و اخلاق در تکمیل یکدیگر، نظامی جامع برای تحقق عدالت در سطوح فردی و اجتماعی ارائه می کنند این مطالعه با تبیین ابعاد نظری عدالت، زمینه را برای ارتقای نظام های حقوقی اخلاقی در جوامع اسلامی فراهم می سازد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدعلی شیخ انصاری

طلبه پایه ۴ حوزه علمیه امام خمینی اهواز

�یخ انصاری، محمدعلی،1404،مفهوم عدالت درفقه و اخلاق: شباهت ها و تفاوتها،بیستمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیستمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضایی20 فروردین 1404