مالکیت بر داده های بیومتریک با تاکید بر حریم خصوصی با مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا

چکیده مقاله

موضوع مالکیت داده های شخصی و خصوصی در سال های اخیر به یکی از مباحث مهم و چالش برانگیز در حوزه حقوق داده ها تبدیل شده است اگرچه این بحث ها عمدتا روی داده های غیرشخصی متمرکز بوده اند، اما داده های شخصی نیز به طور فزاینده ای مورد توجه قرار گرفته اند بعلاوه, بیومتریک یا زیست سنجی را به شکل های داده بیولوژیکی، داده مورفولوژیکی، داده رفتاری می توان روشی کاربردی برای شناسایی و احراز هویت افراد از طریق ویژگی های بیولوژیکی، مورفولوژیکی و رفتاری منحصر به فرد تعریف و تعیین نمود لذا, استفاده از داده های بیومتریک در حقوق مالکیت، موضوعی نوظهور و چندلایه است که در مرز میان حقوق خصوصی، فناوری و اخلاق قرار دارد مالکیت بر داده های بیومتریک، یکی از چالش برانگیزترین موضوعات در تقاطع حقوق، فناوری و اخلاق است این داده ها به دلیل ماهیت منحصربه فرد و غیرقابل تغییرشان، نه تنها ابزار شناسایی، بلکه بخشی از هویت فردی محسوب می شوند—و همین ویژگی، بحث مالکیت و کنترل آن ها را پیچیده تر می کند در این زمینه، می توان سه مسیر اصلی برای بهره گیری از داده های بیومتریک در چارچوب حقوق مالکیت که شامل مالکیت داده به عنوان دارایی فرد، مالکیت فکری، مالکیت صنعتی و ثبت اختراعات ترسیم کرد در نظام حقوقی ایران چارچون مشخص و معینی در خصوص بهره برداری از داده های بیومتریک وجود ندارد اما با استنباط موضوعات حریم خصوصی در قوانین ایران و هم چنین اصول فقهی مانند «عدم سلطه غیر» و «حرمت تجسس» می توان گفت که زمینه توسعه مالکیت در بیومتریک در حقوق ایران فراهم شده است در مقابل, درنظام حقوقی آمریکا، ایالت هایی مانند ایلینوی با قانون BIPA، داده های بیومتریک را دارایی شخصی می دانند و استفاده از آن ها را مشروط به رضایت کتبی و شفاف می کنند پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای و روش اسنادی و از طریق مطالعه نظام حقوقی ایران و ایالت متحده وضیت مالکیت بر داده های بیومتریک را مورد بررسی وتحلیل قرار داده است و ضمن بیان تفاوتها در حوزه مالکیت داده های بیومتریک در سطوح مختلف و قانونی به این نتیجه می رسد که اگرچه قوانین پراکنده ایی در این حوزه در امریکا وجود دارد اما قانون جامعی در نظام حقوقی شان و به ویژه در ایران

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهرنوش خیل تاش

دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، ایران

یونس کازرانی

دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، ایران

�یل تاش، مهرنوش و کازرانی، یونس،1404،مالکیت بر داده های بیومتریک با تاکید بر حریم خصوصی با مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا،بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضایی24 مرداد 1404