واکاوی فقهی حقوقی سنجش ادله مالکیت انسان بر بدن با تاکید بر مسئله سقط جنین

چکیده مقاله

این مقاله به بررسی تحلیلی مفهوم مالکیت انسان بر بدن، به عنوان بحثی بنیادی در فلسفه، کلام، فقه و حقوق و تاثیر آن بر مسئله سقط جنین می پردازد هدف اصلی، تبیین ابعاد این معضل و ارائه چارچوبی فقهی حقوقی برای مواجهه با آن است روش پژوهش توصیفی تحلیلی با بهره گیری از منابع فقهی و حقوقی است یافته های کلیدی نشان می دهند که با وجود سه دیدگاه اصلی در فقه اسلامی پیرامون مالکیت انسان بر بدن شامل مالکیت مطلق خداوند، مالکیت اعتباری و محدود انسان، و عدم تعلق مفهوم مالکیت به بدن انسان تقریبا همه این دیدگاه ها به یک نتیجه عملی یکسان در مورد حرمت شدید سقط جنین منجر می شوند نقطه تمایز مهم در حرمت و دیه سقط، زمان ولوج روح دمیده شدن روح در جنین است که معمولا پس از چهار ماه قمری ۱۲۰ روز تعیین می شود سقط جنین قبل از ولوج روح حرام و مستلزم دیه کمتر است، اما پس از ولوج روح، به منزله قتل نفس کامل تلقی شده و مجازات و دیه سنگین تری دارد جواز سقط جنین در تمامی دیدگاه ها بسیار محدود و در موارد اضطراری است این موارد شامل تهدید جدی جان مادر یا ناهنجاری شدید جنین که موجب عسر و حرج غیرقابل تحمل مادر یا مرگ حتمی جنین پس از تولد شود است و بر پایه اصول و قواعدی همچون تزاحم اهم و مهم، دفع ضرر و رفع حرج توجیه می شوند قوانین ایران، به ویژه قانون سقط درمانی مصوب ۱۳۸۴، مبتنی بر مبانی فقهی غالب شیعه، اصل بر حرمت و ممنوعیت شدید سقط جنین را پذیرفته اند این قوانین، حق انتخاب مطلق مادر برای سقط جنین را به رسمیت نمی شناسند و جواز سقط را صرفا در موارد استثنایی و عمدتا قبل از ولوج روح قبل از ۱۹ هفته کامل بارداری مجاز دانسته اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه کاویانی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان

کاویانی، فاطمه،1404،واکاوی فقهی حقوقی سنجش ادله مالکیت انسان بر بدن با تاکید بر مسئله سقط جنین،بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات حقوقی و قضایی24 مرداد 1404