شکاف دیجیتال دیواری به بلندی یک نسل

چکیده مقاله

این پژوهش به بررسی ماهیت چند بعدی شکاف دیجیتال بین نسلی می پردازد و عوامل اجتماعی اقتصادی، روانشناختی و فرهنگی موثر بر آن را شناسایی می کند همچنین وضعیت شکاف دیجیتال در ایران و تاثیر پاندمی کووید ۱۹ بر الگوهای استفاده از فناوری در میان سالمندان را مورد تحلیل قرار می دهد این مطالعه از روش مرور نظام مند استفاده کرده و ۸۷ منبع منتشر شده بین سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ را با تمرکز بر شکاف دیجیتال نسلی تحلیل نموده است منابع از پایگاه های اطلاعاتی معتبر شامل Google, Scopus، Web of Science، SID، Scholar و Magiran گردآوری شده اند داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته اند یافته ها نمایانگر این است که شکاف دیجیتال نسلی فراتر از دسترسی به فناوری بوده و شامل تفاوت های بنیادین در درک و ادغام آن در زندگی روزمره است در میان سالمندان تفاوت هایی میان گروه سنی جوان تر ۶۵ ۶۹ سال و گروه سنی مسن تر ۷۰ مشاهده می شود عوامل اجتماعی اقتصادی نظیر تحصیلات و درآمد به عنوان پیش بینی کننده های مهمی برای میزان استفاده از اینترنت شناخته می شوند موانع روان شناختی شامل اضطراب و نگرانی های مربوط به حریم خصوصی نیز تاثیر بسزایی بر پذیرش فناوری دارند حمایت اجتماعی از سوی خانواده و دوستان نقش کلیدی را ایفا می کند با وجود نفوذ ۹۴ درصدی اینترنت در ایران، تنها ۴۱ درصد از افراد بالای ۶۰ سال از این خدمات بهره مند هستند پاندمی کووید ۱۹ بر تشدید شکاف دیجیتال تاثیر گذاشته و به پذیرش فناوری کمک کرده است محدودیت های این پژوهش شامل تمرکز جغرافیایی بر کشورهای غربی، استفاده از داده های مقطعی و کمبود مطالعات متمرکز بر ایران می باشد شکاف دیجیتال نسلی پدیده ای پیچیده و چندبعدی است که باید فراتر از دسترسی فیزیکی به فناوری درک شود حل این مسئله نیازمند رویکردهای یکپارچه ای است که به ابعاد اجتماعی، روان شناختی، آموزشی و فرهنگی توجه کند با توجه به پیامدهای گسترده محرومیت دیجیتال برای مشارکت اجتماعی، سلامت و کیفیت زندگی سالمندان، اتخاذ سیاست های فراگیر برای کاهش این شکاف ضرورتی انکارناپذیر است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نرگس میرزاد

کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی کارشناس پژوهشی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

حسین نریمانی

دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

میرزاد، نرگس و نریمانی، حسین،1404،شکاف دیجیتال دیواری به بلندی یک نسل،یازدهمین کنفرانس بین المللی علوم رفتاری، مشاوره و روانشناسی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس بین المللی علوم رفتاری، مشاوره و روانشناسی29 آبان 1404 · تهران