تاملی بر منطق اجتماعی تفکر سیستمی

چکیده مقاله

تکامل رویکرد سیستمی حاصل توسعه نظریه ها در دو شاخه نظریه های سیستمی ریاضی و نظریه های سیستمی غیرریاضی است بنیان عموم نظریه های سیستمی غیرریاضی در حوزه علوم اجتماعی است غالب نظریه های سیستمی در این حوزه و به ویژه در حوزه جامعه شناسی ریشه در نظریه سیستم های اجتماعی پارسونز دارد تاکنون صورت بندی های متعددی از نظریه پارسونز ارائه شده که یکی از دقیق ترین آن ها، صورت بندی مونچ است صورت بندی مونچ که به فضای کنش معروف است، نوعی ابزار تحلیل محسوب می شود این ابزار با ارائه چهار فضای عام خردهسیستم برای کنش که هر فضای آن تابع منطق درونی خاصی است، این امکان را فراهم می سازد تا هر نوع کنشی در یکی از خردهسیستمهای آن قرار گیرد هدف اصلی نوشتار حاضر نیز انطباق تفکر سیستمی با فضای کنش می باشد مطالعه حاضر نشان داد که چهار نوع تفکر نوآور، تحلیلگر، تقلیدگر و فرمولهساز که خردهسیستمهای فضای کنش را تشکیل میدهند به ترتیب تابع منطق بهینه سازی میل به تغییر ، تحقق هدف، سازگاری با الگو میل به ثبات و سازگاری منطقی می باشند برخی از مهم ترین عناصری که در قالب روابط داده ستانده، میان این خردهسیستمها مبادله می شود عبارت اند از: تعهد، اعتماد، وفاداری و مسئولیت پذیری همچنین، در تحلیل تفکر سیستمی نشان داده شد که سیستم تفکر در چهار حالت تعادلش را از دست می دهد: حالت اول، غلبه خردهسیستم نوآور که اثر پویاساز بر سایر خردهسیستمها دارد گشایش در حوزه ایده ها ؛ حالت دوم، غلبه خردهسیستم تحلیلگر که اثر انتخابی بر سایر خردهسیستمها دارد تشخیص در حوزه ایده ها ؛ حالت سوم، غلبه خردهسیستم تقلیدگر که اثر کنترلی و محدودکننده بر سایر خردهسیستمها دارد انسداد در حوزه ایده ها ؛ حالت چهارم، غلبه خردهسیستم فرمولهساز که اثر تعمیمی بر سایر خردهسیستمها دارد تعمیم در حوزه ایده ها در هر چهار حالت نوعی وضعیت هژمونیک رخ میدهد که نتیجه آن اختلال در کارکردهای سیستم تفکر و بروز کژ کارکردهای آن است