تاثیر نظامیه بر رویکرد سعدی نسبت به دیگری مذهبی

چکیده مقاله

زندگی اجتماعی، متشکل از کنشها و واکنشهای جامعه ی انسانی است که از لوازم آن مواجه ه با دیگری است آنچه میان من و دیگری تمایز ایجاد میکند، تفاوت است رویکرد ما به تفاوت، نوع مواجهه با دیگری را شکل میدهد درمواجهه با دیگری دو شیوه ی عمده وجود دارد؛ مدارا و خشونت خشونت کوشش برای زدودن تفاوت است و مدارا حرکت به سوی فهم و پذیرش آن این مواجهه در مواد فرهنگی مانند ادبیات ریشه دارد آثار سعدی ازجمله گلستان و بوستان از زمان سرایش همواره مورد توجه فارسی زبانان بوده و بر جامعه تاثیر بسیاری گذاشته اند در این آثار میتوان به خوبی رویکرد سعدی نسبت به تفاوت را مورد مطالعه قرار داد به طور کلی سعدی در گلستان و بوستان رویکردی مداراجو به تفاوت دارد او دانا و جهاندیده است، تجربیات زیستی پرباری از سفر و زندگی در غربت به دست آورده و تفاوت را به خوبی دریافته است با این حال رویکرد سعدی تحت تاثیر روزگار و شرایط زندگی او است و گاهی خشونت نیز در آن دیده میشود بیشترین بسامد این خشونت در مقابل دیگری مذهبی است سعدی در مقابل تفاوت مذهبی و عقیدتی کمترین میزان مدارا را نشان میدهد دستاورد پژوهش ناظر بر این است که رویکرد خشن و دور از مدارای سعدی نسبت به دیگری مذهبی در زندگی طولانیش در بغداد و آموزه های سازمان نظامیهریشه دارد بغداد در آن دوران دشمنان عقیدتی نیرومندی در درون و بیرون مرزهای خود داشتکه کیان خلافت را تهدید میکردند از سویی دیگر نظامیه نیز فراتر از مرکزی آموزشی، سازمانی عقیدتی بود و متاثر از دیدگاه های متعصبانه ی خواجه نظام الملک، خشونت را در مواجه ه با دیگری مذهبی تشدید میکرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مرتضی محسنی

دانشیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه

احمد غنی پورملکشاه

دانشیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه

رضا زرین کمر

دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

محسنی، مرتضی و غنی پورملکشاه، احمد و زرین کمر، رضا،1397،تاثیر نظامیه بر رویکرد سعدی نسبت به دیگری مذهبی ،کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات و فرهنگ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات و فرهنگ30 تیر 1397