بررسی تطبیقی ساقی نامه میررضی آرتیمانی با قصید ه خمریه ابن فارض مصری

چکیده مقاله

ساقی نامه ها در ادبیات فارسی دنباله ی خمریات عربی است که در ابتدا به صورت ابیات پراکنده بوده و سپس به شکلی مستقل درآمده است موضوع ساقی نامه، مسائل عرفانی است که به صورت خطاب به ساقی و مغنی و آوردن واژه ها و مضمون های مربوط به شراب با زبانی نمادین بیان می شود در این نوع ادبی، منظور از ساقی، خداوند و یا حضرت علی ع ، ساقی کوثر، است و شراب، فیض تجلیات الهی است که شاعر برای دور شدن از غم و اندوه دنیا و فراموش کردن آلام روحی آن را می طلبد دراین مقاله، خمری هی ابن فارض که از عارفان مشهور ادبیات عرب است با ساقی نامه ی میررضی آرتیمانی که از ساقی نامه های معروف دوره ی صفوی است، مقایسه شده است تعریف ساقی نامه و پیشینه ی آن و بررسی ساختار هریک از دو شعر و سپس مقایسه ی آن دو، از مباحث اصلی این مقاله است از جمله نتایج پژوهش این است که که یک نوع ادبی کهن عربی خمریه در پیدایش نوع ادبی تازه ی زبان فارسی ساقی نامه تاثیر داشته است و شاعران زبان فارسی این نوع را برای مضامین عرفانی به کار برده اند نیز، خمری هی ابن فارض مصری بر ساقی نامه ی میر رضی آرتیمانی برتری دارد؛ گرچه آرایه های ادبی در هر دو اثر در حد اعتدال به کار رفته است و این دو شعر در طول زمان توانسته اند مخاطبان زیادی داشته باشند و این نشانگر عاطفه ی قوی در دو اثر است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زیبا قلاوندی

استاد دانشگاه

ثریا مومنی

،دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد

قلاوندی، زیبا و مومنی، ثریا،1400،بررسی تطبیقی ساقی نامه میررضی آرتیمانی با قصید ه خمریه ابن فارض مصری،نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ14 آبان 1400