بررسی تطبیقی ساختار و محتوای لیلی و مجنون و خسرو شیرین نظامی

چکیده مقاله

در میان منظومه های عاشقانه در حوزه ی ادبیات غنایی هستند لیلی و مجنون و خسرو و شیرین دو اثر برجسته به شمار می روند که نظامی به سرایش آنها پرداخته است هدف از پژوهش حاضر که به شیوه ی توصیفی تحلیل و کتابخانه ای صورت گرفته ، بررسی و مقایسه ی این لیلی و مجنون و خسرو و شیرین از حیث ساختاری و محتوایی است در بعد ساختاری نظامی به مقوله هایی چون پیرنگ ، فضا و رنگ ، شخصیت ، گفت وگو، لحن ، زاویه دید توجه داشته است نظامی به خوبی توانسته است شخصیت ها، ویژگی های و گفت وگوهای آنها را به تصویر بکشد فضای حاکم بر لیلی و مجنون نمایانگر جامعه ای بدوی تمدن ایرانی است سرشار از شادی و سرسبزی می باشد و عاشقانه است لحن در داستان لیلی و مجنون غم بار است ؛اما در خسرو و شیرین لحن عمدتا عاشقانه است وگاها لحن های طنز و کنایه آمیز نیز دیده می شود زاویه دید در هر دو داستان دانای کل است پیرنگ هر دو داستان نیز گویای کنش های متفاوت در میان شخصیت های داستان است در بعد محتوایی نیز به موضوعات برجسته ی دو اثر پرداخته ایم که نشان داد موضوعات در خسرو و شیرین متنوعتر هستند از حیث بن مایه نیز در لیلی و مجنون شاعر بیشتر به مقوله هایی چون عشق عذری ، جایگاه زنان در جامعه بدوی ، مناجات، شر و شرارات و مسائلی ازاین دست توجه داشته و در خسرو و شیرین نیز شاعر به عشق ، فلسفه وحکمت ، خداشناسی ، نعت رسول ص ، مسائل اخلاقی ، دنیاگریزی ، مرگباوری ، مدینه فاضله ، عدالت گری و نظر داشته است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سید علی اکبر شریعتی فر

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار، سبزوار، ایران

مرضیه جویمندی

دانشجوی دکتری رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار، سبزوار، ایران

�ریعتی فر، سید علی اکبر و جویمندی، مرضیه،1401،بررسی تطبیقی ساختار و محتوای لیلی و مجنون و خسرو شیرین نظامی،سیزدهمین کنفرانس بین المللی زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سیزدهمین کنفرانس بین المللی زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ17 آذر 1401