بحران تامین هزینه ارتش دائمی در عصر صفوی

چکیده مقاله

استقرار حکومت صفویه نقطه عطفی در تاریخ ایران است که باعث تحولات عمده ای در جامعه ایران گردید صفویان در دوره اول حکومت خود به رغم آن که اختلافات شدید ایدئولوژیکی و ارضی با همسایگان شرقی و غربی خود داشتند و همچنین با گسترش نفوذ استعمارگران در خلیج فارس مواجه بودند، به دلیل برخورداری از یک نیروی نظامی مخلص و مومن ایدئولوژیک ، احساس نیاز چندانی به ایجاد تحولات عمده در سپاه و لشکر ندیدند، سپاه و لشکری که قزلباشان محور اصلی آنها بودند لذا تغییرات عمده ای در ساختار ارتش به وجود نیاورند بنیادی ترین تحولات در ارتش صفویه در دوره میانی این حکومت در دوره سلطنت شاه عباس رخ داد نابسامانی ، رقابت و ناکارآمدی در نیروی نظامی سنتی صفویان و همچنین اختلافات شدید قزلباشان، جهت به دست آوردن منافع از یک سو و عدم برخورداری از آموزش و تجهیزات نظامی از سوی دیگر، احساس نیاز به تحولات عمده در ساختار، ترکیب و تجهیزات ارتش صفوی را به وجود آورد دراین دوره آشنایی با اروپاییان نیز در بروز این تحولات بسیار موثر بود این تحولات پیامدهای مهمی به دنبال داشت