بیان دیدگاه های فقهی آیت اله خویی در خصوص قصاص نفسبررسی تطبیقی با کتاب قصاص قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲

چکیده مقاله

حقوق جزای اسلامی عبارت است از مجموعه قواعدی همگانی و همیشگی که شریعت اسلام برای پیشگیری از وقوع جرمو تامین سلامت و صیانت مردم و برقراری عدالت و حفظ نظم و امنیت در جامعه به وسیله قرآن و سنت اسلامی مقررداشتهاست به عبارت دیگر مقررات کیفری اسلام را که شارع مقدس آن در این جهان برای گناهکاران یا جنایتکارانتعیین نمودهاست اعم از آن که مربوط باشد به گناهانی که دارای کیفر خاصی میباشند یا به گناهان دیگر، و اعم از اینکه کیفر جنایت، بدنی باشد یا مالی، حقوق جزای اسلامی مینامند فقه جزایی اسلام در حال حاضر مواجه با اشکالمهمی است و آن متهم شدن قوانین جزایی اسلام به خشونت است در پاسخ به این اتهام و اشکال باید گفت که بینقاطعیت و خشونت تفاوت وجود دارد و به طور قطع می توان ثابت نمود که قوانین جزایی اسلام به صورت سنجیده وحکیمانه تدوین یافته و احکام الهی به دور از خشونت است یکی از انواع قصاص که در قانون مجازات اسلامی، مورد پیشبینی قرار گرفته قصاص نفس است که شرایط اعمال و نحوه اجرای مخصوص به خود را دارد و تنها، در صورتی قابل اجراو اعمال می باشد که تمامی شرایط اعمال آن، وجود داشته باشد قصاص نفس، مجازات جرایم سالب حیات است که بهصورت عمدی انجام شده اند و به موجب اجرای آن، قاتل جان خود را از دست خواهد داد شرایط اعمال قصاص نفس،عمدی بودن جرم رخ داده و تقاضای اولیای دم بر اجرای حکم قصاص می باشد و برای اجرای این حکم، پرونده باید بهاجرای احکام کیفری، ارجاع شود بررسی تطبیقی کتاب قصاص از نظر آیت الله خویی با قانون مجازات اسلامی بابقصاص نفس نیز به این مهم پرداخته شده است در واقع در این تحقیق تطبیقی معیار کلی تشخیص موارد انطباق واختلاف دیدگاه ایشان با قانون مجازات اسلامی در مبحث قصاص مورد بررسی قرار گرفته است مرحوم آیت الله خوییبطور کلی در دیدگاه فقهی شان تحت تاثیر نظرات مشهور فقهی قرار نمی گیرند، ایشان به شدت اجماع منقول را رد میکنند و معتقدند که اشتهار فقها بین فقها دلیل بر درستی آن نیست بنابراین در مجموع دیدگاه فقهی مرحوم آیت اللهخویی در موارد مهم و محوری مبحث قصاص همسان قانون مجازات اسلامی می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شهلا مرادی فام

کارشناسی ارشد رشته حقوق، گرایش حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده آموزش های الکترونیکی، دانشگاه قم، قم، ایران

سیدعلی اصغر موسوی رکنی لاری

استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، عضو هیات علمی دانشگاه قم، قم، ایران

مرادی فام، شهلا و موسوی رکنی لاری، سیدعلی اصغر،1403،بیان دیدگاه های فقهی آیت اله خویی در خصوص قصاص نفسبررسی تطبیقی با کتاب قصاص قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲،سومین کنگره دانشجویان حقوق، علوم سیاسی و علوم اجتماعی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین کنگره دانشجویان حقوق، علوم سیاسی و علوم اجتماعی29 آبان 1403 · تهران