هنجارگریزی در شعر شاملو

چکیده مقاله

شاملو در دوره ای نیاز به شعر را در خود احساس کرد که از یک طرف معمول ترین قالب شعر ،قالب آزاد نیمایی بود و ازطرف دیگر شعر رایج زمانش ،در حکم راهی برای مبارزه و و فریادی برای آزادی تلقی می شد شاملو با توجه به جریان شعر نیما و دلبستگی های ناگهانی به فضای شعر شاعرانی مثل مایاکوفسکی و لورکا در فضای دلبستگی های خود قدم گذاشت او با اتکا به شم قوی و هوش سرشار و فطرت شاعرانه خود ضمن این که ناخود آگاه راه را برای ورود بسیاری از زیبایی ها و امتیازات شعری در سروده های خود باز کرد فضایی آنچنان فریبا ایجاد نمود که بیشتر عمومی و اجتماعی است و در پهنه جهانی آن تنها صدای گام های همیشه انسانی به گوش می خورد که آمیزه ای است از حماسه و عشق ،شاملو شعرش را زمانی آغاز نمود که وطنش در دوره بحرانی خاص به سر می برد اینگونه است که شعر او وظیفه و هدف و شکل شعار پیدا می کند شعر شاملو مملو از ادبیات و ترکیبات عامیانه ای است که برادران هم صدایش در خیابان ها فریاد می کنند و به همین جهت هنجارگریزی های زبانی را به دنبال دارد این پژوهش ضمن بررسی انواع هنجارگریزی از دیدگاه لیچ زبان شناس انگلیسی ،بسامد انواع هنجارگریزی را بررسی نموده و به این نتیجه رسید که هنجارگریزی های باستانی و نحوی بالا ترین بسامد را در شعر شاملو داراست و علت این فرایند در کاربرد زبان عامیانه و نقش اجتماعی آن روزگار در شعر شاملومی باشد زیرا زبان محاوره وعامیانه از قواعد زبان فارسی به دور است و نوعی فراهنجار را موجب می شود بسامد بالای هنجارگریزی باستانی نیز بیانگر آشنایی شاعر با پیشینه ادب فارسی و استفاده آگاهانه از فراهنجار هاست