صور خیال در غزلیات و ترکیب بند معروف محتشم کاشانی

چکیده مقاله

سبک ادبی نگرشی احساسی و مخیل خیال انگیز به جهان درون و بیرون است که با زبان احساسی عاطفی و مخیل تصویری بیان می شود در چنین زبانی معمولا واژه ها و جملات در معنای عادی و اصلی خود به کار نمی روند در مقام مقایسه با هنجار عادی ذهنی و زبانی ما می توان گفت که شاعران جهان را دیگر گونه می بینند و لاجرم برای بیان این دیگر گونی ، دیگر گونه سخن می گویند هر انسان بلیغی در هر گوشه ای از جهان که بخواهد به گونه ای موثر سخن گوید ناگزیر از رعایت قواعد بلاغت است باید اصل مطابقت سخن با مقتضای حال مخاطب را در نظر بگیرد و هر گاه که بخواهد سخن خود را بیاراید به ناچار سراغ جاذبه هایی چون استعاره ، تشبیه ، تضاد و مراعات نظیر و می رود محتشم کاشانی همچون دیگر شاعران در دیوان خود از مقوله بیان استفاده ی بسیاری برده است او همچنین از آرایه های بدیع لفظی و معنوی که تخیل شاعرانه را زیباتر کرده است بهره برده است از لحاظ آماری تشبیه از قسمت بیان اولین رتبه، واج آرایی از بخش بدیع لفظی و تناسب از قسمت بدیع معنوی به ترتیب رتبه های دوم و سوم را به خود اختصاص داده است نکته بسیار مهم و حائز اهمیت در شعر محتشم ، این است که این مباحث به طور کلی از پیچیدگی و تکلف به دور مانده است تشبیهات روی هم رفته ساده می باشد و کنایات خواننده را دچار سر در گمی نمی کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهره رحیمی زارع

کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه علامه طباطبایی

�حیمی زارع، زهره،1400،صور خیال در غزلیات و ترکیب بند معروف محتشم کاشانی،هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان،ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان،ادبیات، فرهنگ و تاریخ31 تیر 1400