واکاوی گواه گرفتن از سروده ها در کتاب معانی النحو السامرائی

چکیده مقاله

زبان عربی به شهادت بسیاری از زبان شناسان، از جمله زبان های برجسته و کامل دنیا می باشد که بسیاری از دقایل زبانی و بیانی را در خود جای داده است از جمله مهمترین علوم و دانش های این زبان، علم نحو می باشدکه بنا بر دیدگاه بسیاری از پژوهشگران به منظور پیشگیری از تحریف و خدشه در آن توسط غیر عرب ها و آموزش آن در دوره ی اسلامی تدوین گشت در این علم سخن از اعراب و نقش واژگان و چگونگی ساختار وچیدمان واژگان در جملات و عبارت ها است نکاتی که برای این علم تدوین گشت، از منابع گوناگونی گرفته شد از جمله مهمترین منابعی که نکات دستوری را بر مبنای آن قرار دادند، شعر و سروده های دوره ی جاهلی ودوره های پس از آن می باشد هر چند در این میان، جایگاه نخست از آن آیات قرآن می باشد؛ اما گواه گرفتن و استشهاد از اشعار نیز در نزد پژوهشگران و علمای این علم، جایگاه ویژه ای دارد فاضل السامرائی ۱۹۳۳ م ازجمله پژوهشگرانی است که در تدوین کتاب معانی النحو خویش، گواهان و شواهدی را از سروده ها برگرفت پژوهشگران کوشیدند تا دریابند که السامرائی در استشهاد و گواه گرفتن از اشعار، چه عملکردی دارد؟ و جایگاهشعر در کتاب او چگونه است؟ نگارندگان این جستار، با روش توصیفی تحلیلی به بررسی و واکاوی اشعار موجود در کتاب معانی النحو پرداختند و به این نتیجه رسیدند که السامرائی پس از آیات قرآن، بیشترین گواه و شاهدبر نکات نحوی را از سروده ها و اشعار اخذ کرده است وی در بسیاری از موارد، فقط به نقل سروده ها می پردازد و شاهد خویش را تبیین نمی کند و همچنین از شاعر و سراینده هم نامی نمی برد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد تقی زند وکیلی

دانشیار گروه عربی ،دا نشکده ابیات ، دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان،ایران

حمیده سراوانی

دانشجوی کارشناسی ارشد گروه عربی دانشگاه سیستان و بلوچستان

�ند وکیلی، محمد تقی و سراوانی، حمیده،1400،واکاوی گواه گرفتن از سروده ها در کتاب معانی النحو السامرائی،نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ14 آبان 1400