حکمرانی مطلوب و مدیریت تلفیقی منابع آب راهبردی برای پایداری اجتماعی و محرومیت زدایی در مناطق خشک ایران

چکیده مقاله

بحران آب در ایران نه تنها تهدیدی زیست محیطی بلکه عاملی اجتماعی و اقتصادی است که پیامدهای آن در قالب مهاجرت، بیکاری و ناپایداری معیشتی در مناطق خشک کشور نمایان شده است پژوهش حاضر با تمرکز بر آبخوان مهیار شمالی در استان اصفهان، به بررسی نقش حکمرانی مطلوب آب و مدیریت تلفیقی منابع سطحی و زیرزمینی در ارتقای پایداری اجتماعی می پردازد نتایج نشان می دهد که نبود شفافیت، ضعف هماهنگی نهادی و کمرنگ بودن مشارکت جامعه محلی از موانع اصلی توسعه پایدار منابع آب است در مقابل، تلفیق منابع آب با رویکرد مشارکتی و بهره گیری از مدل های تحلیلی نظیر SWOT AHP می تواند به افزایش بهره وری، احیای منابع، تقویت سرمایه اجتماعی و کاهش مهاجرت از مناطق روستایی منجر شود بر این اساس حکمرانی مطلوب آب نه صرفا ابزاری فنی بلکه بنیانی اجتماعی برای امیدآفرینی و پایداری در فرایند محرومیت زدایی به شمار می آید نتایج نشان داد که سیاست های ترکیبی شامل توزیع مجدد سهمیه، آب، توسعه سیستم های آبیاری نوین و بهره گیری از منابع جایگزین مانند پساب می تواند بیش از ۳۰ درصد از فشار برداشت را کاهش دهد به طور کلی یافته ها بر ضرورت گذار از نظام متمرکز و دستوری حکمرانی به مدل مشارکتی و انعطاف پذیر تاکید دارند پیشنهاد می شود تقویت سرمایه اجتماعی، اصلاح قوانین ناکارآمد، پایش یکپارچه آبخوان و توسعه معیشت های جایگزین در اولویت سیاست گذاری ها قرار گیرد تا امکان پایداری منابع آب و کاهش تعارضات محلی فراهم شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدی براتی احمدآبادی

دانش آموخته رشته کارشناسی ارشد مدیریت و منابع آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان

مسعود نصری

عضو مرکز تحقیقات مطالعات آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان خوراسگان

�راتی احمدآبادی، مهدی و نصری، مسعود،1404،حکمرانی مطلوب و مدیریت تلفیقی منابع آب راهبردی برای پایداری اجتماعی و محرومیت زدایی در مناطق خشک ایران،دومین همایش ملی امیدآفرینی ،پایداری اجتماعی با رویکرد محرومیت زدایی،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی امیدآفرینی ،پایداری اجتماعی با رویکرد محرومیت زدایی19 آبان 1404 · اصفهان