بررسی تشویق و تنبیه از منظر نهج البلاغه

چکیده مقاله

یکی از مباحث مهم و موثر در عرصه تربیت انسانها، بحث تشویق و تنبیه است انسانها با توجه به حب نفس و نیاز فطری،دوست دارند مورد عنایت، توجه و تشویق قرار بگیرند تشویق وتنبیه؛ در سیره تربیتی امیرالمومنین علیه السلام نیز مورداستفاده قرارگرفته است و به عنوان یک مربی کامل الهی در امر تربیت تمام شرایط و آداب آن رعایت شده است و ایشان درعرصه های مختلف فردی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، عبادی و از این روش کارساز تربیتی مدد جسته اند نهج البلاغه بهعنوان یکی از مهمترین منابع موجودی است که در این زمینه می توان از آن بهره برد و سیره عملی تربیتی امام علی ع را بهعنوان الگوی کامل مورد مطالعه قرار داد تشویق و تنبیه به عنوان یک اصل مهم مدیریتی، جایگاه موثری در مدیریت علویداشته است و امام علی علیه السلام از آن برای اصلاح رفتار کارمندان خطاکار و ایجاد انگیزه کارکنان موفق در حوزه هایمختلف اداری بهره می گرفت یکی از وظایف مهم یک نظام اداری کارآمد،ارزش گزاری عملکرد نیروهای انسانی و تفکیک بینکارکنان متعهد و مختلف است موضوع در نظام اداری حکومت علی علیه السلام مورد توجه بوده است ایشان براساس نوععملکرد کارگزاران و مدیران حکومتی، آنان را مورد بررسی جایگاه تشویق و یا تنبیه قرار می داد آنچه در این مقاله سامان یافتهاست بررسی جایگاه تشویق وتنبیه در سخن و سیره مدیریتی امام علی علیه السلام از منظر نهج البلاغه است که از ابعادمختلف بدان نگریسته شده است آداب،گونه ها و حوزه های تشویق و تنبیه از جمله عناوینی است که در این نوشتار مطرحاست بنابراین در استفاده از این دو روش، حساسیت فوق العاده ای وجود دارد زیرا ساختار روانی و عاطفی انسان طوری استکه اگر در ازای فعالیت به او پاداش دهند آن نوع فعالیت برایش خوش آیند می شود و اگر بعد از انجام کاری تنبیه شود از آنکار نفرت می یابد و تکرارش برای او خاطره ای آزار دهنده دارد، پس این دو عامل، یعنی پاداش و کیفر، در اصلاح و تغییررفتار انسان با رعایت آداب و شرایط بسیار موثر است امید آن که ره توشه ای برای برنامه ریزان و برنامه سازان ارجمند باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

قاسم ایارده

کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای

�یارده، قاسم،1400،بررسی تشویق و تنبیه از منظر نهج البلاغه،دوازدهمین کنفرانس ملی روانشناسی، علوم تربیتی و اجتماعی،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس ملی روانشناسی، علوم تربیتی و اجتماعی31 تیر 1400 · بابل