آثار زیست محیطی گاز رادُن در آبهای آشامیدنی ایران

چکیده مقاله

بخش گسترده از پرتوگیری انسان از پرتوهای یونساز درمحیط زیست، و دچار شدن به آثار آن، از منابع طبیعی، به ویژه مواد پرتوزا در پوسته زمین است از جمله مهمترین اینمواد پرتوزا، سه زنجیره اصلی واپاشی ، به ویژه عناصری مانند رادیوم و رادن، و محصولات واپاشی کوتاه عمر گاز رادان است منابع گاز رادان، در کلیه سازه ها و ساختمان ها، از جمله خاک زیر ساختمان، مصالح ساختمانی، سوخت های فسیلی ، و آب مصرفی یافت می شود درجه اهمیت هر یک از این منابع در آزاد نمودن گاز رادان در هوا، بستگی تنگاتنگی با موقعیت ساختمان، غلظت گاز و نیز غلظت عنصر تولید کننده آن رادیوم – 226 در مکان یادشده دارد حدود 70% دز پرتوگیری داخلی از رادینوکلیدهای طبیعی و حدود 46% کل دز پرتوگیری انسان ازمنابع طبیعی متعلق به این گاز و فراورده واپاشی آن است افزایش ابتلا به ریسک سرطان دستگاه های تنفسی و گوارشی، در اثر تنفس و یا آشامیدن آمیخته در آب این گاز ومحصولات واپاشی آن به اثبات رسیده اس یکی ازمهمترین منابع گاز رادن در زندگی بشری، آب آشامیدنی و مصرفی به ویژه آن دسته آب هایی که ازمنابع زیر زمینی چشمه، گاه، کاریز و به خصوص از بستر گرانیتی گرفته میشوند، است در سازمان انرژی اتمی ایران، پژوهش های فراوامی در زمینه روش های اندازه گیری گاز رادن و محصولات واپاشی آن، به ویژه در آب آشامیدنی و ساختما ن های مسکونی انجام شده است همچنین مابین پیوند تنگاتنگ افزایش غلظت گاز رادان در هوای منطقه و احتمال رخداد زمین لرزه هم پروژه هایی در دست اجراست هدف از این مقاله بررسی گاز رادن، به عنوان یک ماده پرتوزای سرطان زا، در آب های آشامیدنی ، به ویژه آب های زیر زمینی ایران و ارائه پیشنهادها و راه کارهای عملی جهت کاهش غلظت گاز رادن در آن است