بررسی تاثیر مکان سازی و احیای فضاهای شهری در بازآفرینی محله های شهری (نمونه موردی: محله عودلاجان تهران)

چکیده مقاله

رشد شتابان شهرنشینی و توجه صرفا کالبدی به اجرای پروژه های مرمت شهری در دهه های اخیر، موجب کاهش کیفیت زندگی و بروز بحران های هویتی برای محلات شده است در این میان مکان سازی و احیای فضاهای شهری، به عنوان رویکردی انسان محور، می تواند زمینه ساز بازآفرینی پایدار محله های فرسوده گردد؛ چرا که مکان سازی تنها مداخله ای کالبدی نیست، بلکه فرآیندی اجتماعی فرهنگی است، که با مشارکت ساکنان معنا می یابد؛ و بازآفرینی شهری به عنوان نتیجه حاصل از تغییرات مکان و احیای فضا مطرح می گردد با این حال، در مطالعات شهری زوایای دقیق چگونگی اثرگذاری مکان سازی و احیای فضای شهری، بر بازآفرینی شهری هنوز روشن نیست از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر مکان سازی و احیای فضای شهری، محله تاریخی عودلاجان تهران را به عنوان نمونه مطالعاتی، انتخاب نموده است این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ اجرا از نوع توصیفی پیمایشی می باشد؛ و دارای رویکردی ترکیبی است در این تحقیق از مطالعات اسنادی و ابزارهای مصاحبه و مشاهده میدانی جهت گردآوری داده ها بهره گیری شده است؛ و به منظور گردآوری داده ها، از رویکرد مکان سازی مبتنی بر ماتریس چهار مرحله ای سندهایم، استفاده شده است تحلیل محتوا به کمک کدگذاری باز در نرم افزار Excel و تحلیل فضا بر اساس مشاهدات و به کمک تصاویر و نرم افزار GIS انجام شده است جامعه آماری پژوهش، برابر با تمام استفاده کنندگان محله عودلاجان می باشند؛ که به منظور روشن شدن ابعاد زمینه ای و کیفی موضوع، ۲۰ نفر از شهروندان محله عودلاجان، به عنوان حجم نمونه مورد مطالعه و به صورت تصادفی در تکمیل تحقیق، مشارکت کرده اند بر اساس نتایج پژوهش، ایمنی و امنیت، هویت تاریخی و اقتصاد محلی به ترتیب به عنوان اولویت های اصلی مداخله عودلاجان شناسایی شدند بازآفرینی محله های تاریخی همچون عودلاجان، مستلزم اتخاذ رویکردی چندبعدی است؛ بنابراین بهره گیری از رویکرد جامع مکان سازی و احیای فضاهای شهری در قالب شش دسته ایمنی و امنیت، هویت و معنا، پویایی اقتصادی، حرکت و دسترسی، عدالت فضایی و امکانات رفاهی، می تواند به بازآفرینی محلات فرسوده و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منجر گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ستایش عبداله زاده

کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد

سعید رفیع پور

استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد

حسن وحدانی چرزه خون

استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی

�بداله زاده، ستایش و رفیع پور، سعید و وحدانی چرزه خون، حسن،1404،بررسی تاثیر مکان سازی و احیای فضاهای شهری در بازآفرینی محله های شهری (نمونه موردی: محله عودلاجان تهران)،اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری،مراغه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری28 آبان 1404 · مراغه