چکیده مقاله
نظارت بر پیمانکاران شهری یکی از ارکان اساسی مدیریت پروژه های شهری محسوب می شود و نقش محوری در تضمین کیفیت، زمان بندی و کنترل هزینه پروژه های عمرانی، خدماتی و زیرساختی در شهرداری ها ایفا می کند در نظام مدیریت شهری ایران، شهرداری ها به عنوان نهادهای عمومی مسئول اجرای پروژه های متعدد هستند که بخش عمده ای از آنها توسط پیمانکاران برون سپاری می شوند هرچند قوانین و مقررات متعددی برای کنترل و هدایت این قراردادها تدوین شده است، اما چالش های اجرایی و حقوقی متعددی مانع بهره برداری کامل از ظرفیت های قانونی موجود می شوند از جمله این چالش ها می توان به ابهام در مفاد قراردادها، ضعف در سازوکارهای نظارتی، کمبود نیروی انسانی متخصص، عدم هماهنگی بین واحدهای مختلف شهرداری و ناکافی بودن ابزارهای حقوقی برای جبران خسارات اشاره کرد هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل قوانین و مقررات مرتبط با نظارت بر پیمانکاران شهری و شناسایی چالش ها و فرصت های موجود در فرآیند نظارت بر پروژه های پیمانکاری شهرداری قائم شهر است علاوه بر این، تحقیق به ارائه راهکارهای کاربردی و عملیاتی برای بهبود کیفیت نظارت و مدیریت قراردادها می پردازد روش شناسی پژوهش، ترکیبی از تحلیل اسنادی و تحقیق میدانی است در بخش اسنادی، قوانین، مقررات و آئین نامه های مرتبط با پیمانکاران شهری مورد بررسی قرار گرفته اند در بخش میدانی، داده ها از طریق پرسشنامه و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران، کارشناسان و پیمانکاران فعال در شهرداری قائم شهر جمع آوری شده و با استفاده از روش های تحلیل محتوای کیفی و آماری تحلیل شده اند یافته های تحقیق نشان می دهد که مهم ترین چالش های نظارت بر پیمانکاران شامل کمبود شفافیت در فرآیندهای نظارتی، عدم وجود استانداردهای یکپارچه برای ارزیابی عملکرد پیمانکاران، ناکافی بودن منابع انسانی متخصص و ضعف در پیگیری اجرای بندهای قانونی است بررسی قوانین و مقررات نشان می دهد که خلاهایی در زمینه مسئولیت های حقوقی شهرداری ها، مکانیسم های جبران خسارت، و سازوکارهای اجرایی کنترل کیفیت وجود دارد همچنین، تحلیل مصاحبه ها حاکی از آن است که فقدان ابزارهای دیجیتال و سامانه های مدیریت اطلاعات موجب کاهش کارایی فرآیند نظارت شده است بر اساس این نتایج، پیشنهاداتی برای بهبود فرآیند نظارت ارائه شده است، از جمله: بازنگری و اصلاح قوانین و آئین نامه های اجرایی برای رفع ابهامات، طراحی سامانه های گزارش دهی و کنترل پیشرفته، توانمندسازی و آموزش مستمر کارشناسان نظارتی، افزایش شفافیت در فرآیند تصمیم گیری و مشارکت فعال پیمانکاران در مراحل برنامه ریزی و کنترل پروژه انتظار می رود اجرای این راهکارها منجر به ارتقای کیفیت مدیریت قراردادهای پیمانکاری، افزایش بهره وری، کاهش تاخیرها و صرفه جویی در هزینه ها شود و الگویی کارآمد برای سایر شهرداری های شهرستانی فراهم آورد
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
چپان، محمدرسول و رحیمی، آزاده و نیازی اوریمی، مطهره،1404،بررسی قوانین و مقررات مرتبط با نظارت بر پیمانکاران شهری: مطالعه موردی شهرداری قائم شهر،اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری،مراغه
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری28 آبان 1404 · مراغه