بررسی سازه های تاریخی آبی (مطالعه موردی قنوات شهرستان های فردوس، گناباد، بشرویه و طبس)

چکیده مقاله

سازه های تاریخی آبی و بویژه قنوات از دیرباز نقش مهمی در تامین آب مورد نیاز بخش های وسیعی از کشورمان داشته اند در مناطقی که دسترسی به رودخانه های دائمی مقدور نیست و بیشتر جزو مناطق خشک و نیمه خشک می باشند، قنوات در طی صدها سال تنها راه و مطمئن ترین روش تامین نیاز آبی بود در مسیر قنوات و با توجه به نیازهای جوامع شهری و روستایی، سازه های تکمیلی قنات مانند کانالهای انتقال آب، آسیاب ها، آب انبارها، پایاب ها، حمام ها، باغ ها نیز ساخته شدند رفته رفته با گسترش علوم و فنزون و دسترسی بشر به نیروی الکتریسیته، حفر بی رویه چاه های آب باعث تاراج سفره های آب زیرزمینی گردید پیامدهای آن افت شدید سفره های آب بویژه در مناطخ خشک و نیمه خشک ، کاهش آبدهی و بایرشدن قنوات و مهاجرت روستائیان به شهرها بوده است در این مقاله سعی شده است سازه های تاریخی آبی منطقه مورد مطالعه، شامل شهرستان های فردوس، گناباد، بشرویه و طبس بویژه قنوات مورد مطالعه قرار گیرد برای این کار با مراجعه به ادارات آب منطقه ای، جهادکشاورزی و میراث فرهنگی شهرستان های فوق اطلاعات مورد نیاز جمع آوری گردید و با کارآماری بر روی داده های قنوات شامل شاخص های آبدهی ، طول رشته اصلی، عمق مادرچاه و سطح زیرکشت ارتباط آنها با یکدیگر مورد بررسی قرار گرفت و مشخص گردید که در تمام مناطق مورد مطالعه مقادیر طول رشته اصلی با آبدهی قنوات و عمق مادرچاه با آبدهی رابطه دارند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد رضا خانی

دانشجوی کارشناسی ارشد سازه های آبی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فردوس

حمید رضا گل کار حمزیی یزد

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد فردوس

مجتبی طاوسی

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد فردوس

�انی، محمد رضا و گل کار حمزیی یزد، حمید رضا و طاوسی، مجتبی،1392،بررسی سازه های تاریخی آبی (مطالعه موردی قنوات شهرستان های فردوس، گناباد، بشرویه و طبس)،پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران29 بهمن 1392 · تهران