بررسی بیلان آبی حوزه آبریز دریاچه ارومیه بر مبنای برآورد میزان تبخیر

چکیده مقاله

کشور ایران جزو مناطق خشک و نیمه خشک جهان است و با محدودیت شدید منابع آب مواجه است یکی از عوامل هدررفت آب در مناطق مختلف آب و هوایی ایران، تبخیر و تعرق است که مقدار زیادی از منابع آب ازاین طریق از دسترس خارج می گردد این امر نشان دهنده اهمیت توجه بیشتر به مسیله تبخیر و تعرق در کشور است در این تحقیق داده های ایستگاه های تبخیر سنجی 14 ایستگاه مجاور دریاچه ارومیه در بازه زمانی 1375 تا 1390 مورد بررسی قرار گرفته اند با استفاده از ایستگاه های تبخیر سنجی میزان تبخیر از سطح دریاچه با استفاده از تشتک تبخیر به صورت میانگین ماهانه و سالانه برآورد گردید تبخیر آب شور دریاچه به صورت میانگین در این دوره زمانی 75 درصد کمتر از آب شیرین است محاسبه روند ماهیانه تغییر تبخیر نشان میدهد که تبخیر در ماه های مختلف متفاوت است در ماه های گرم تبخیر افزایش یافته و در ماه های سرد کاهش تبخیر روی می دهد بیشترین تبخیر برای 10 ایستگاه مجاور دریاچه با مقدار 1636/72 میلی متر و در ایستگاه گلمخانه برای آب شور و شیرین به ترتیب با مقدار 1452/7 و 1687 میلی متر مربوط به سال 1387 و برای نسبت داده های میانگین 10 ایستگاه به داده های گلمخانه آب شیرین با مقدار 1/21 میلی متر مربوط به سال 1378 می باشد بیشترین و کمترین تبخیر آب شیرین دریاچه به ترتیب با مقدار 1687 و 164/3 میلی متر در سال 87 و 86 و بیشترین و کمترین تبخیر آب شور دریاچه به ترتیب با مقدار 1452/7 و 801/8 میلی متر در سال 87 و 88 اتفاق افتاده است همچنین بیشترین نسبت تبخیر آب شیرین به شور در سال 1390 با مقدار 1/491005 رخ داده است در خلال سال های 1380 تا 1390 میزان شوری آب دریاچه ارومیه مرتب افزایش یافته تا به حالت اشباع آب نمک رسیده است بنابراین شیب افزایش شوری دریاچه ارومیه از سال 1380 تا 1390 معادل 0/029 بوده است نتایج نشان داد که میانگین سالیانه تبخیر از سطح دریاچه ارومیه برابر 900 میلی متر است همچنین بیشترین و کمترین میانگین ماهیانه تبخیر از سطح دریاچه ارومیه مربوط به ماه های تیر و مرداد با مقدار مشابه 154/6 و دی ماه با مقدار 14/6 میلی متر می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حمید علی پور

دانشجوی دکتری بیابان زدایی دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد

محمد اخوان قالیباف

استادیار دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی دانشگاه یزد

الوست قلیوف

استاد دانشگاه دولتی عمران باکو

مارینا کورنووا

استاد دانشگاه روسیه

�لی پور، حمید و اخوان قالیباف، محمد و قلیوف، الوست و کورنووا، مارینا،1397،بررسی بیلان آبی حوزه آبریز دریاچه ارومیه بر مبنای برآورد میزان تبخیر،هفتمین کنفرانس ملی مدیریت منابع آب ایران،یزد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس ملی مدیریت منابع آب ایران5 اردیبهشت 1397 · یزد