مفهوم و ماهیت شناسی خرید تخمک، گامت و اسپرم در حقوق ایران

چکیده مقاله

گسترش فناوری های نوین پزشکی و روش های کمک باروری، موضوع خرید و انتقال تخمک، اسپرم و سایر گامت ها را به یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز حقوقی و فقهی در ایران تبدیل کرده است استفاده از این روش ها اگرچه راهکاری موثر برای درمان ناباروری و تحقق خواسته زوجین در فرزندآوری به شمار می رود، اما پرسش های متعددی درباره مشروعیت، ماهیت حقوقی و حدود قانونی خرید و انتقال گامت ایجاد کرده است در حقوق ایران، به دلیل نبود قانون جامع و صریح در این زمینه، تعیین مفهوم و ماهیت حقوقی این معاملات با ابهام و اختلاف نظر همراه است این پژوهش با هدف بررسی مفهوم و ماهیت شناسی خرید تخمک، گامت و اسپرم در حقوق ایران، به تحلیل دیدگاه های حقوقی و فقهی درباره امکان معامله و انتقال این عناصر حیاتی می پردازد در این راستا، موضوعاتی همچون قابلیت مالی داشتن گامت، امکان تطبیق این روابط با عقود معین یا قراردادهای خصوصی، تاثیر نظم عمومی و اخلاق حسنه، و جایگاه اصل آزادی قراردادها مورد بررسی قرار گرفته است همچنین پژوهش حاضر به تبیین تفاوت میان اهدای گامت و خریدوفروش آن پرداخته و آثار حقوقی ناشی از این معاملات را در زمینه نسب، ارث، هویت طفل و مسئولیت مراکز درمانی تحلیل می کند یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه در عمل، خرید و انتقال تخمک و اسپرم در برخی مراکز درمان ناباروری انجام می شود، اما فقدان مقررات شفاف و وجود اختلاف نظرهای فقهی و حقوقی، موجب ابهام در اعتبار و ماهیت این قراردادها شده است ازاین رو، ضرورت تدوین قوانین جامع و متناسب با تحولات علمی و نیازهای اجتماعی، به منظور حمایت از حقوق طرفین و جلوگیری از سوءاستفاده های احتمالی، بیش از پیش احساس می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ساناز علی بیگی نژاد

فارغ التحصیل کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سیرجان، کرمان

�لی بیگی نژاد، ساناز،1404،مفهوم و ماهیت شناسی خرید تخمک، گامت و اسپرم در حقوق ایران،دهمین کنفرانس بین المللی فقه، حقوق ، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی فقه، حقوق ، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴26 مرداد 1404 · مشهد