تحلیل نقش حکمروایی مشارکتی در ارتقای عدالت فضایی در کلان شهرها با تاکید بر شهر تهران

چکیده مقاله

گسترش نابرابری های فضایی و تشدید گسست اجتماعی در کلان شهر تهران ضرورت توجه به رویکردهای نوین حکمرانی شهری را برجسته ساخته است در این میان، حکمروایی مشارکتی به عنوان سازوکاری که مشارکت آگاهانه شهروندان، شفافیت نهادی و پاسخگویی مدیریت شهری را در کانون توجه قرار می دهد، می تواند زمینه ساز تحقق عدالت فضایی و کاهش شکاف های توزیعی در مقیاس شهری شود پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه میان حکمروایی مشارکتی و عدالت فضایی در تهران و با در نظر گرفتن نقش تعدیل کنندگی عوامل اجتماعی اقتصادی انجام شده است روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر پیمایش میدانی است داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته میان ۲۲۰ نفر از شهروندان مناطق مختلف تهران و کارشناسان حوزه مدیریت و برنامه ریزی شهری گردآوری شد روایی محتوایی ابزار با بهره گیری از دیدگاه خبرگان تایید، و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ ۸۷/۰ احراز شد یافته ها نشان داد که حکمروایی مشارکتی با عدالت فضایی رابطه ای مثبت و معنادار دارد و افزایش کیفیت مشارکت شهروندان، اعتماد نهادی و شفافیت اداری، بیشترین نقش را در ارتقای عدالت توزیعی خدمات و کاهش نابرابری فضایی دارند همچنین نتایج تحلیل رگرسیون بیانگر آن بود که عوامل اجتماعی اقتصادی شهروندان نقش تعدیل کننده مهمی در این رابطه ایفا می کنند؛ به طوری که کارآمدی حکمروایی مشارکتی در محلات دارای وضعیت اقتصادی اجتماعی ضعیف تر، با شدت کمتری بر عدالت فضایی اثرگذار است بر اساس مدل نهایی، ابعاد «پاسخگویی»، «مشارکت پذیری نهادی» و «شفافیت» بیشترین سهم را در تبیین عدالت فضایی داشته اند به طور کلی نتایج نشان می دهد که تقویت بسترهای مشارکتی و افزایش ظرفیت های نهادی در مدیریت شهری تهران شرط لازم برای کاهش نابرابری فضایی و تحقق توزیع عادلانه خدمات شهری است پژوهش حاضر ضمن تاکید بر اهمیت رویکرد حکمروایی مشارکتی، پیشنهاد می کند ایجاد سازوکارهای مشارکت ساختاریافته و برنامه ریزی اجتماعی فضایی در محلات کم برخوردار در اولویت سیاست گذاری شهری قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمود قدیری

استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

قدیری، محمود،1404،تحلیل نقش حکمروایی مشارکتی در ارتقای عدالت فضایی در کلان شهرها با تاکید بر شهر تهران،اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری،مراغه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری28 آبان 1404 · مراغه