طراحی الگوی حکمرانی یکپارچه شهری مبتنی بر مشارکت داده محور شهروندان و هوش مصنوعی: راهکاری نوین برای غلبه بر چالش های توسعه پایدار در شهرهای ایران

چکیده مقاله

در پیشبرد توسعه پایدار شهرها، حکمرانی یکپارچه و مشارکتی از اهمیت بالایی برخوردار است؛ با این حال، نظام های مدیریت شهری در ایران همچنان با چالش هایی نظیر بوروکراسی، عدم شفافیت و مشارکت نمادین شهروندان مواجه هستند در عین حال، ظهور فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی و تحلیل کلان داده، فرصتی بی سابقه برای تحول در حکمرانی شهری ایجاد کرده است این پژوهش با هدف طراحی الگویی نوین برای تلفیق مشارکت داده محور شهروندان و هوش مصنوعی در چارچوب حکمرانی یکپارچه شهری به منظور غلبه بر چالش های توسعه پایدار در شهرهای ایران انجام شده است روش پژوهش ترکیبی کتابخانه ای اسنادی، دلفی و تحلیل SWOT بوده که در آن ابتدا چارچوب مفهومی از طریق مرور ادبیات استخراج شد، سپس با مشارکت ۳۵ خبره متخصص در سه دور دلفی، مولفه های الگو اعتبارسنجی شدند و در نهایت راهکارهای اجرایی از طریق تحلیل SWOT تعیین گردید یافته ها منجر به طراحی الگویی شامل چهار مولفه کلیدی شد: ۱ زیرساخت فناورانه هوشمند و باز با تمرکز بر «هاب داده ای شهری» و هوش مصنوعی تفسیرپذیر، ۲ مکانیزم های مشارکت داده محور و پویا شامل حلقه های بازخورد بلادرنگ و گیمیفیکیشن، ۳ ساختار نهادی یکپارچه با ایجاد واحد تخصصی حکمرانی داده محور و تقویت نقش نظارتی شوراهای شهر، و ۴ سازوکارهای ارزیابی مبتنی بر شاخص های عملیاتی کلیدی نتایج تحلیل SWOT نیز چهار استراتژی اجرایی کلیدی را مشخص کرد که شامل اجرای طرح پایلوت، تشکیل شبکه های دانش بنیان شهری، تدوین قانون اخلاق هوش مصنوعی و تاسیس کمیته ملی نظارت بر داده های شهری است در نتیجه، این پژوهش نشان می دهد که تلفیق هوش مصنوعی و مشارکت داده محور شهروندان می تواند پارادایم حکمرانی شهری را از وضعیت واکنشی به سمت سیستمی پیش گیرانه، پاسخگو و مشارکتی تغییر دهد و به عنوان راهکاری نوین در جهت توسعه پایدار، عادلانه و زندگی پذیر شهرهای ایران عمل کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مسعود احمدی

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان

میثم حسنی

دانش آموخته کارشناسی ارشد جمعیت شناسی دانشگاه تهران و پرسنل آتش نشانی شهرداری شیراز

مهین شیروانی

کارشناسی ارشد مشاور و ازدواج دانشگاه اصفهان

علیرضا عزیزی

کارمند دادگستری کامفیروز

سیده سمیه حسینی

دانشجوی دکتری برنامه ریزی آمایش سرزمین دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی تبریز

�حمدی، مسعود و حسنی، میثم و شیروانی، مهین و عزیزی، علیرضا و حسینی، سیده سمیه،1404،طراحی الگوی حکمرانی یکپارچه شهری مبتنی بر مشارکت داده محور شهروندان و هوش مصنوعی: راهکاری نوین برای غلبه بر چالش های توسعه پایدار در شهرهای ایران،اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری،مراغه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری28 آبان 1404 · مراغه