طراحی مدل مدیریت بحران شهری مبتنی بر سناریوهای محلی: مطالعه موردی شهرستان قائم شهر

چکیده مقاله

مدیریت بحران شهری در شهرهای کوچک و متوسط ایران به ویژه در پهنه های ساحلی و جلگه ای مانند قائم شهر، از پیچیدگی های ویژه ای برخوردار است؛ زیرا ترکیب مخاطرات طبیعی سیل، طوفان و زلزله ، رشد جمعیتی و تغییرات کاربری زمین، ظرفیت نهادی و تخصیص بودجه شهری، خطرپذیری و آسیب پذیری را به صورت ناهمگن افزایش داده است این مقاله مروری تحلیلی با هدف طراحی یک مدل مدیریتی مبتنی بر سناریوهای محلی برای افزایش تاب آوری شهری در قائم شهر انجام شده است روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر بازخوانی نظام مند ادبیات فارسی و انگلیسی مرتبط، تحلیل اسناد رسمی و داده های آماری شهری و ترکیب روش سناریوسازی و چارچوب های مدیریت بحران شهری است در این پژوهش ابتدا مبانی نظری و مفاهیم کلیدی مدیریت بحران شهری و سناریوسازی بررسی شده، سپس ویژگی های مخاطره پذیری قائم شهر از جمله داده های جمعیتی، سوابق حادثه خیزی و ساختار و بودجه شهرداری تحلیل شد یافته ها نشان می دهد که فقدان مدلسازی سناریویی بومی، ضعف در یکپارچه سازی داده ها میان دستگاه های محلی، کمبود ظرفیت های تجهیز و تمرین های میدانی و ناکافی بودن منابع مالی برنامه ریزی اضطراری از موانع اصلی اجرای مدیریت موثر بحران است بر پایه این نتایج، مدل پیشنهادی شامل چهار مولفه اصلی — پایش و هشدار محلی، سناریوسازی مبتنی بر ترکیب مخاطرات و آسیب پذیری، ساختار نهادی واکنش و بازیابی و مکانیزم تامین مالی اضطراری مطرح و برای هر مولفه مجموعه ای از شاخص ها، مکانیزم های پیاده سازی و سنجه های ارزیابی پیشنهاد شده است این مدل با هدف افزایش آماده سازی محلی، کاهش زمان پاسخ و تسریع بازیابی اقتصادی اجتماعی طراحی شده است و برای اعتبارسنجی در فصول بعدی نیازمند آزمون میدانی و شبیه سازی بر پایه داده های بلندمدت است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد علی علیپور بورخیلی

کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی موسسه آموزش عالی فروردین قائمشهر

زینب یعقوبی

کارشناس شهرسازی موسسه آموزش عالی صنعتی قائم قائمشهر

محسن غلامی

کارشناس مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر

�لیپور بورخیلی، محمد علی و یعقوبی، زینب و غلامی، محسن،1404،طراحی مدل مدیریت بحران شهری مبتنی بر سناریوهای محلی: مطالعه موردی شهرستان قائم شهر،اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری،مراغه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری28 آبان 1404 · مراغه