واکاوی نقش حکمرانی هوشمند در شهرهای دیجیتال

چکیده مقاله

در دهه های اخیر، گسترش شهرنشینی و تحول دیجیتال، موجب تغییر بنیادین در مفهوم حکمرانی شهری شده است؛ به گونه ای که شهر دیگر تنها یک واحد مدیریتی خدماتی نیست، بلکه به عرصه ای برای مشارکت شهروندان، تصمیم گیری داده محور و دموکراسی محلی تبدیل گردیده است این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی انجام گرفته و با تکیه بر منابع علمی و مطالعات موردی از شهرهایی چون بارسلونا، نانت، کپنهاگ، سنگاپور و استانبول، به واکاوی ابعاد نظری و عملی حکمرانی هوشمند پرداخته است یافته های تحقیق نشان می دهد که فناوری هایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، داده های بزرگ و پلتفرم های مشارکتی، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کارایی، شفافیت، پاسخگویی و پایداری شهری ایفا می کنند شهرهای دیجیتال با بهره گیری از داده های بلادرنگ و شبکه های اطلاعاتی، نه تنها خدمات عمومی را بهینه کرده اند، بلکه زمینه ای برای تقویت اعتماد اجتماعی و مشروعیت سیاسی فراهم آورده اند بااین حال، پژوهش نشان می دهد که حکمرانی هوشمند صرفا جنبه فنی ندارد و با چالش های اخلاقی، سیاسی و اجتماعی نیز مواجه است نابرابری دیجیتال، تمرکز داده ها، تهدید حریم خصوصی و استفاده ابزاری از فناوری برای کنترل سیاسی، از مهم ترین موانع در مسیر تحقق حکمرانی دموکراتیک محسوب می شوند بر اساس نتایج تحقیق، تحقق حکمرانی هوشمند پایدار و دموکراتیک مستلزم تدوین چارچوب های شفاف حقوقی و اخلاقی، تضمین دسترسی برابر به فناوری، ارتقای سواد دیجیتال و مشارکت فعال شهروندان است در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که حکمرانی هوشمند زمانی معنا می یابد که فناوری در خدمت منافع عمومی و عدالت اجتماعی قرار گیرد شهرهای دیجیتال آینده با ترکیب فناوری نو، مدیریت داده محور و دموکراسی مشارکتی، الگویی نوین از حکمرانی شهری انسان محور، شفاف و پایدار ارائه خواهند داد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی ولیقلی زاده

دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

ولیقلی زاده، علی،1404،واکاوی نقش حکمرانی هوشمند در شهرهای دیجیتال،اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری،مراغه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی حکمرانی، مدیریت و برنامه ریزی شهری28 آبان 1404 · مراغه