پخش سیلاب راهکاری مناسب جهت توسعه منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه خشک ایران

چکیده مقاله

کمی اندازه و پراکنش نامناسب بارش، افزون بر 90 درصد از پهنه ایران را در طبقه بندی اقلیمی خشک و نیمه خشک قرار داده است کاهش آبدهی چاه ها و افت سفره های آب زیر زمینی ، به علت حفر چاههای بی رویه از عوامل مهم بیابان زایی در این مناطق به شمار می رود یکی از راههای مقابله با این مهم استفاده از پخش سیلاب و تغذیه مصنوعی آبخوان ها می باشد برای این منظور تاثیر پروژه پخش سیلاب ایستگاه کوثر واقع در 190 کیلومتری جنوب شرقی شیراز بر منابع آب زیر زمینی و توسعه اراضی کشاورزی دشت گربایگان مورد بررسی قرار گرفته است نتایج این تحقیق نشان می دهد آب مصرفی جهت شرب و کشاورزی در منطقه گربایگان، قبل از اجرای طرح از 16 حلقه چاه تامین می شده است در صورتی که با اجرای پروژه پخش سیلاب، تعداد چاه ها در کل منطقه به بیش از 150 حلقه رسیده، که خود نشان دهنده تغذیه مصنوعی در آبخوانی به ضخامت متوسط 30 متر و گنجایشی معادل 100 میلیون متر مکعب می باشد همچنین بررسی آماری هیدرومتری در خشکه رودهای بیشه زرد و چاه قوچ که محل آبگیری شبکه های پخش سیلاب می باشند، نشان می دهد که از سال 1361 یعنی ابتدای طرح تا کنون ، به میزان 156/0274 میلیون متر مکعب آب وارد آبخوان گردیده است، که موجب افزایش سطح کشاورزی از 200هکتار به بیش از 2000 هکتار شده است، همچنین با احیا مراتع و افزایش تراکم پوشش گیاهی، علاوه بر کنترل فرسایش بادی در منطقه ، میزان تولید ماده خشک در هکتار از 50 کیلوگرم به بیش از 650 کیلوگرم افزایش یافته است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عبدالعلی عادل پور

استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

غلامرضا قهاری

کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

سیدآهنگ کوثر

استاد پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

�ادل پور، عبدالعلی و قهاری، غلامرضا و کوثر، سیدآهنگ،1385،پخش سیلاب راهکاری مناسب جهت توسعه منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه خشک ایران،دومین کنفرانس مدیریت منابع آب،اصفهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین کنفرانس مدیریت منابع آب3 بهمن 1385 · اصفهان