بررسی میزان افزایش دما و تغییر کاربری اراضی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و تاثیر آن در تبخیر تعرق پتانسیل و حقیقی حوضه و سطوح آزاد آب

چکیده مقاله

منطقه مورد مطالعه بخش هایی از حوضه آبریز دریاچه ارومیه واقع در استان آذربایجان غربی شمال،جنوب و شمال غرب دریاچه ارومیه را شامل می گردد در این پژوهش داده های ماهواره ای و سنجنده های SPOT، ETM ،MSS، TM با استفاده از تکنیک های RS و GIS،در استخراج کلاس های کاربری و پوشش اراضی 42 درصد حوضه آبریز دریاچه ارومیه واقع در استان آذربایجان غربی و طی سالهای 1355 تا 1384 مورد پردازش قرار گرفت نتایج حاصل حاکی از عمده ترین تغییرات در کاربری اراضی، در بخش ساخت و ساز و اراضی شور و باتلاقی و کمترین تغییرات در اراضی مرتعی بوده است در این خصوص بررسی دمای حوضه دریاچه ارومیه در دو دوره دراز مدت 25 ساله منتهی به سال آبی 77 76 و اخیر 13 ساله منتهی به سال آبی 90 89 از طریق آمار چندین ایستگاه تبخیرسنجی با توزیع مناسب در سطح حوضه، نشان می دهد که دمای حوضه طی دو دوره مذکور 1/3 درجه افزایش داشته است این میزان افزایش دما منجر به افزایش 11 درصدی تبخیر و تعرق پتانسیل و 8/8 درصدی تبخیر و تعرق واقعی طی دو دوره، گردیده است افزایش 11 درصدی تبخیر و تعرق پتانسیل باعث افزایش تبخیر مستقیم از سطح دریاچه در حدود همین میزان گردیده و افزایش 8/8 درصدی تبخیر وتعرق واقعی باعث از بین رفتن 72 درصد بارندگی بشکل تلفات تبخیر و تعرق در دوره جدیدگردیده است در نهایت تغییر کاربری که در محدوده مورد مطالعه به وقوع پیوسته است، منجر به افزایش دما، تبخیر از سطح حوضه، مصارف آب های سطحی و زیرزمینی و نیز تأثیر عمده ای در میزان رواناب ورودی به دریاچه ارومیه گردیده است در واقع تأثیر گذاری همزمان تغییر اقلیم افزایش دما و تغییر کاربری منجر به افزایش عامل تبخیر و تعرق پتانسیل و حقیقی گردیده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهرنگ دوستی رضائی

مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه ای استان آذربایجان غربی

فرهنگ دادروان

رئیس گروه تلفیق و بیلان دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه ای استان آذربایجان غربی

الناز رضائی آباجلو

دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه ارومیه

محمدعلی مهدوی

کارشناس ارشد گروه آب های سطحی شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی

�وستی رضائی، مهرنگ و دادروان، فرهنگ و رضائی آباجلو، الناز و مهدوی، محمدعلی،1392،بررسی میزان افزایش دما و تغییر کاربری اراضی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و تاثیر آن در تبخیر تعرق پتانسیل و حقیقی حوضه و سطوح آزاد آب،پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران29 بهمن 1392 · تهران