تأثیر تغییر اقلیم بر سری زمانی پارامترهای اقلیمی و تبخیر- تعرق گیاه مرجع در یک اقلیم نیمه خشک

چکیده مقاله

در این پژوهش، جهت بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر سری زمانی پارامترهای اقلیمی و تبخیر تعرق گیاه مرجع در یک اقلیم نیمه خشک از داده های روزانه دمای بیشینه، دمای کمینه، رطوبت نسبی، سرعت باد، بارش و ساعات آفتابی ایستگاه سینوپتیک مشهد در دوره 2008 1961 استفاده شد ابتدا میانگین ماهانه و سالانه پارامترهای اقلیمی و سپس تبخیر تعرق گیاه مرجع ماهانه و سالانه به روش فائو پنمن مانیث به صورت کلی ET و به تفکیک دو جزء تابشی ETrad و آئرودینامیکی ETaero آن، محاسبه شده و نمودارهای سری زمانی مربوطه رسم گردید در نهایت برای مشخص کردن حساسیت پارامترهای اقلیمی بر تبخیر تعرق، آنالیز رگرسیون خطی و نیز رگرسیون چندگانه بر روی داده ها صورت گرفت نتایج نشان داد که رطوبت نسبی و سرعت باد دارای روند کاهشی به ترتیب به میزان 1% و 6/ متر بر ثانیه در یک دهه و ساعت آفتابی دارای روند افزایشی به میزان 5% ساعت در روز در یک دهه بوده است در حالیکه روند افزایشی دمای بیشینه، کمینه و متوسط هوا، معنی دار نشد با توجه به اثر چهار پارامتر هواشناسی مؤثر بر تبخیر تعرق، مشاهده شد که طی 48 سال مورد مطالعه،ETrad روند افزایشی و ETaero و ET0 روند افزایشی بسیار معنی داری داشته اند بر اساس آنالیز رگرسیون خطی و رگرسیون چندگانه، مهمترین پارامترهای هواشناسی مؤثر بر تبخیر تعرق گیاه مرجع به ترتیب عبارتند از: متوسط سالانه سرعت باد، ساعت آفتابی، دمای متوسط هوا و رطوبت نسبی متوسط خطای نسبی مدل رگرسیونی 2/21% بوده و نشان از دقت قابل قبول آن دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد موسوی بایگی

استاد هواشناسی دانشگاه فردوسی مشهد

بتول اشرف

دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

سمیرا آزادی

دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه فردوسی مشهد

پویا شیرازی علیان

دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه فردوسی مشهد

موسوی بایگی، محمد و اشرف، بتول و آزادی، سمیرا و شیرازی علیان، پویا،1392،تأثیر تغییر اقلیم بر سری زمانی پارامترهای اقلیمی و تبخیر- تعرق گیاه مرجع در یک اقلیم نیمه خشک،پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران29 بهمن 1392 · تهران